You are not logged in.

Thông báo! Vì có nhiều người (hoặc Spam) dùng diễn đàn cho những quãng cáo riêng tư nên tạm thời Admin sẽ đóng lại chức năng tự động "Activate" của những thành viên mới và sẽ manually "Activate" new user. Quý vị nào đã đăng ký mà không sử dụng được diễn đàn xin vui lòng email hoặc private message. Thank you. Admin

1

Thursday, July 16th 2015, 4:05am

Matière tranh Nghiêu Đề

Nhớ về người bạn tấm cám Nghiêu Đề 1939-1998
Ngô thế Vinh
2014-12-15


Tiểu sử Nghiêu Đề

Nghiêu Đề tên thật Nguyễn Tiếp nhưng Trai là tên gọi ở nhà, sinh năm 1939 tại Quảng Ngãi. Là con trai trưởng trong một gia đình 6 anh chị em. Học Cao đẳng Mỹ thuật Gia Định nhưng đã tự rời trường ốc trước khi tốt nghiệp; là một trong những sáng lập viên Hội Họa sĩ Trẻ Việt Nam; Huy chương bạc Hội họa mùa Xuân 1961, từng tham dự triển lãm tại nhiều quốc gia. Ngoài hội họa, Nghiêu Đề còn viết văn, làm thơ mà sau này Nghiêu Đề coi như hai “bước lỡ” không nên dấn thân vào. Tác phẩm đã xuất bản: Ngọn Tóc Trăm Năm (Sài Gòn 1965 ). Nghiêu Đề cùng gia đình đến Hoa Kỳ năm 1985 và mất vào ngày 09 tháng 11 năm 1998 tại San Diego, California khi chưa tới tuổi 60.

Matière tranh Nghiêu Đề

Hai chữ “tạo hình” có lẽ không hoàn toàn đúng với quan niệm hội hoạ của Nghiêu Đề. Tạo hình không là giai đoạn quan trọng trên mỗi bức tranh sơn dầu của Nghiêu Đề. Theo anh, tài năng hoạ sĩ là nơi vẻ đẹp chất liệu trên khoảng trống hay là nền của bức tranh ấy.
Có ngồi hàng giờ, im lặng theo dõi những nét cọ của Nghiêu Đề, để thấy là từ những tảng sơn dầu dầy cộm màu thô sượng, khi được cây cọ Nghiêu Đề miết lên mặt bố thoáng chốc trở thành một nền xanh ngọc ửng sáng mềm mại, cho dù chuyển sang vùng xanh đậm mảng tranh vẫn không hề thiếu nét long lanh của ánh sáng, chất liệu thì mượt mà, bố cục vững chắc mà vẫn thanh thoát, rất Nghiêu Đề.

Nghiêu Đề thường nhắc tới chữ matière trên mỗi bức tranh, tôi chưa tìm được một thuật ngữ hội hoạ nào để dịch sang tiếng Việt. Nguyên Khai thì gọi đó là gamme màu, Huỳnh Hữu Uỷ, thì đơn giản gọi đó là “chất” như chất tranh của Nguyễn Trung, Cù Nguyễn, Lâm Triết…

Trở lại với đường nét tạo hình, theo Nghiêu Đề thì đó không phải là một sao chép từ cuộc sống, “hoạ sĩ là người tìm được một nét đúng giữa hai nét sai của thực tại.” Gần đây khi bàn về vẻ đẹp của một tác phẩm hội hoạ, Trịnh Cung đã phân tích ra 5 yếu tố:


- ý tưởng,
- bố cục,
- đường nét,
- màu sắc ánh sáng,
- vẻ đẹp chất liệu / matière.

Có thể nói yếu tố thứ năm:“vẻ đẹp chất liệu / matière” đã tạo nên sự thanh thoát và cũng là phong cách tranh của Nghiêu Đề.

Sau 1975, có giai đoạn Nghiêu Đề chuyển qua tranh sơn mài, cùng với Nguyễn Lâm, Hồ Hữu Thủ mà sau này chính anh cũng công nhận là nặng phần kỹ thuật, và anh nói sau khi phủ các lớp sơn lên để mài thì vẻ đẹp chất liệu của bức tranh nhiều khi rất tình cờ ngoài tầm kiểm soát của hoạ sĩ.

Nghiêu Đề khi sang định cư ở Mỹ năm 1984, có đem theo được một số tranh sơn mài rất đẹp, tuy thành công về tài chánh nhưng chính anh tự biết giai đoạn hội hoạ thực sự nghệ thuật của Nghiêu Đề là tranh sơn dầu được vẽ vào những năm 1960-1970, như những bức: Đêm, Tỏ Tình, Vùng Thanh Thoát, và điển hình là cả bức Chân Dung đoạt huy chương bạc Hội hoạ Mùa Xuân 1961.

Góp ý:

Trước hết NP xin lỗi là không post lên được những bức tranh của HS Nghiêu Đề được đăng kèm theo bài viết nầy.

NP xin mạn phép post bài viết nầy lên đây để mọi người cùng thưởng thức. Thật đúng là một nghệ sĩ viết về một nghệ sĩ, một mối tâm giao sâu lắng. Thật đúng là một họa sĩ nói về hội họa, những giãi bày nội tại và những cảm xúc tinh túy của người nghệ sĩ. Rất thơ, rất thật và đậm màu triết lý của bộ môn mỹ thuật nầy.

Vâng, NP từng được thầy Nguyễn Thanh Thu dạy rằng: Hội họa cũng như điêu khắc là một bộ môn tạo hình, nhưng không bị trói buộc bởi hình tượng, mà chính là sự thể hiện cái đẹp qua từng cảm xúc của người nghệ sĩ trên chất liệu tạo hình.

Càng lớn tuổi NP càng " thấm " lời dạy bảo nầy, càng nghiệm ra không riêng về hội họa hay điêu khắc mà đó là " đích đến " của tất cả các bộ môn mỹ học. Vì đó chính là điều chúng ta tìm kiếm và khám phá khi thưởng thức một tác phẩm.

This post has been edited 4 times, last edit by "nguoi pham" (Jul 16th 2015, 5:07am)


Similar threads