You are not logged in.

Thông báo! Vì có nhiều người (hoặc Spam) dùng diễn đàn cho những quãng cáo riêng tư nên tạm thời Admin sẽ đóng lại chức năng tự động "Activate" của những thành viên mới và sẽ manually "Activate" new user. Quý vị nào đã đăng ký mà không sử dụng được diễn đàn xin vui lòng email hoặc private message. Thank you. Admin

Dear visitor, welcome to Welcome our forum!. If this is your first visit here, please read the Help. It explains in detail how this page works. To use all features of this page, you should consider registering. Please use the registration form, to register here or read more information about the registration process. If you are already registered, please login here.

881

Sunday, March 17th 2019, 6:04am

Các sai lầm của thuyết ‘Chữ Hán ưu việt’
Posted on 28/08/2017 by The Observer
Tác giả: Mễ A Luân[1]
Biên dịch và chú thích: Nguyễn Hải Hoành
Nguồn bài dịch: 学者:清理 “汉字优越” 论的误导

Đã nhiều năm nay thuyết “chữ Hán ưu việt” rất thịnh hành ở Trung Cộng. Thuyết này trái ngược nghiêm trọng với các nguyên lý khoa học kỹ thuật, gây ra sự ngộ nhận cực lớn trong xã hội, đồng thời gây ra trở ngại cực lớn cho sự phát triển khoa học công nghệ (KHCN) thông tin Trung văn. Muốn tự chủ phát triển sáng tạo các công nghệ cốt lõi và giành lấy quyền chủ động chiến lược phát triển KHCN thông tin Trung văn, TC cần phải tiến hành dọn sạch các sai lầm của thuyết “chữ Hán ưu việt”.
1. Thuyết “Chữ Hán ưu việt” bắt đầu tràn ngập đại lục TC từ năm 1989. Quan điểm phổ biến nhất hồi đó là: Trong các văn kiện của Liên Hợp Quốc (LHQ), những tệp (file) văn kiện in chữ Hán có độ dày nhỏ nhất, cho nên chữ Hán ưu việt hơn các loại ngôn ngữ như Anh văn. Vì người cổ súy cho thuyết “Chữ Hán ưu việt” từng làm công tác phiên dịch tại trụ sở LHQ nên quan điểm đó đã làm nhiều người nhầm lẫn.[2]

Ta đều biết, khi tiến hành bất kỳ sự so sánh nào phải có một tiền đề tối thiểu: điều kiện và phương thức phải như nhau. Thế nhưng cách viết tiếng Anh và cách viết chữ Hán là hai phương thức có điều kiện khác nhau:
- tiếng Anh dùng cách viết nối liền một dòng đơn [đơn tuyến] các ký tự chữ cái,
- còn chữ Hán dùng cách vẽ các nét bộ thủ trên bình diện.
- Nếu các nét bộ thủ ấy cũng dùng cách viết liền các ký tự trên một dòng thì độ dài của dòng cần thiết cho một chữ Hán thường là lớn hơn dòng viết chữ cái tiếng Anh. Nếu các từ tiếng Anh cũng dùng cách vẽ trên bình diện thì không gian bình diện cần vẽ chẳng khác mấy so với chữ Hán.

Xin nêu một ví dụ:
“中国人Trung Quốc nhân” [người TQ], Trung văn dùng 3 ký hiệu chữ Hán, còn Anh văn “CHINESE” dùng 7 ký tự (7 characters) không thể chia cắt nhau viết liền một dòng. Nhưng nếu chữ Hán cũng dùng các ký tự không thể chia cắt viết theo cách viết liền một dòng, thí dụ các nét bộ thủ viết liền nhau, thì sẽ có 14 ký hiệu (14 characters): “sổ (nét thẳng đứng), triết (nét gập), hoành (nét ngang), sổ … ”, nối nhau trên chiều dài lớn hơn nhiều so với dãy chữ tiếng Anh.

Có thể vì thế mà nói rằng văn bản in bằng chữ Hán sẽ mỏng hơn in bằng tiếng Anh, từ đó nói Hán ngữ “ưu việt” hơn Anh ngữ chăng?
Dĩ nhiên là không.
Như vậy, quan điểm nói “Trong các văn kiện của Liên Hợp Quốc, những tệp văn kiện in chữ Hán có độ dày nhỏ nhất, cho nên chữ Hán ưu việt hơn các loại ngôn ngữ như Anh văn… ” là quan điểm hoàn toàn không có chút thường thức tối thiểu về so sánh, phân tích; sự so sánh như thế là không có ý nghĩa gì hết.

2. Những người cổ súy thuyết “chữ Hán ưu việt” nói: vì chữ Hán có lượng thông tin bình quân (平均信息量, Average information content) lớn, cho nên chữ Hán ưu việt hơn tiếng Anh.

Đây là cách nói theo kiểu đoán mò.
Nguyên lý cơ bản của khoa học thông tin cho thấy: lượng thông tin bình quân của hệ thống ký hiệu mà dữ liệu sử dụng càng lớn thì tính bất ổn định và phí tổn [nguyên văn: tiêu hao] của hệ thống đó càng lớn, là yếu tố bất lợi cho việc quản lý và truyền thông tin.
Ví dụ thông tin bình quân (平均信息熵: Entropy) của Anh văn vào khoảng 4,03 bits, của chữ Hán khoảng 9,6 bits, tức lượng thông tin bình quân của chữ Hán lớn hơn nhiều so với của ký hiệu Anh văn.
Khi làm cùng một tác nghiệp dữ liệu thì hệ thống ký hiệu chữ Hán có phí tổn tổng thể lớn nhất, vì vậy lượng thông tin lớn của chữ Hán chính là yếu tố bất lợi.

Nếu lượng thông tin bình quân lớn mà có thể đổi lấy độ chính xác tinh vi bình quân cao hơn (ví dụ tính tin cậy và tránh được sự đa nghĩa…) thì có lẽ cũng đáng giá. Nhưng theo sự khảo sát phân tích của các chuyên gia TQ và nước ngoài thì độ dư thừa bình quân (平均多余度: Average redundancy) của các hệ ký tự chữ Hán và Anh văn lại suýt soát như nhau, cũng tức là nói, lượng thông tin bình quân lớn của chữ Hán không mang lại độ chính xác tinh vi cao hơn, cũng chẳng mang lại hiệu quả thực tế tăng được tính tin cậy và tránh được sự đa nghĩa.
Muốn đạt được độ chính xác tinh vi và tính tin cậy đại để như nhau thì hệ ký hiệu chữ Hán lại có phí tổn cao hơn rất nhiều so với hệ ký hiệu Anh văn.

Như vậy có thể nói chữ Hán “ưu việt” hơn tiếng Anh được chăng?

Quan niệm cứ thấy “lớn” thì cho là tốt đã chiếm lĩnh đầu óc của nhiều người, bởi vậy khi thấy nói “chữ Hán có lượng thông tin bình quân lớn”, người ta bèn đoán mò nghĩ rằng điều đó thật là “ưu việt” xiết bao. Họ đâu có biết rằng đấy chính là yếu tố bất lợi cho việc quản lý và truyền dữ liệu. Lấy “chữ Hán có lượng thông tin bình quân lớn” làm lý do cho quan điểm “chữ Hán ưu việt” là việc làm đi ngược lại nguyên lý khoa học và tri thức cơ bản của lý thuyết thông tin.

882

Sunday, March 17th 2019, 6:05am

3. Những người cổ súy thuyết “chữ Hán ưu việt” nói: trong thao tác máy tính, thao tác đưa chữ Hán vào máy tính nhanh hơn tiếng Anh, chỉ gõ vài phím là trên màn hình đã xuất hiện cả một cụm từ hoặc câu ngắn, trong khi tiếng Anh thì phải gõ từng chữ cái, vì thế chữ Hán “ưu việt” hơn tiếng Anh.

Đây là cách nói thiếu hiểu biết về máy tính.
Ai hiểu nguyên lý đưa vào lấy ra (input/output) từ máy tính đều biết rằng mối quan hệ giữa cách hiển thị ký tự và việc thao tác bàn phím hoàn toàn là quy định của trình tự do con người làm ra.
Ví dụ:
Có trình tự đưa vào lấy ra (input/output) quy định: Zhongguo = “中国 (Trung Quốc)”, ren = “人 (người)”; zgr = Zhongguo + ren. Như vậy khi gõ “zgr” thì sẽ hiển thị ba chữ Hán “中国人”.
Cũng theo phương pháp đó, người ta soạn một trình tự đưa vào lấy ra (input/output) theo cách gõ các ký tự “Shakespeare_12” sẽ hiển thị toàn bộ tác phẩm “Đêm thứ 12” gồm mấy trăm nghìn ký tự tiếng Anh.

Như vậy có thể nói đưa tiếng Anh vào máy tính nhanh hơn tiếng TQ, do đó nói hệ thống chữ viết Anh văn “ưu việt” hơn hệ thống văn tự chữ Hán được không?

Rõ ràng là không.
Thao tác máy tính tiếng Anh phổ biến dùng phương pháp đưa vào từng chữ cái, nhằm để việc quản lý toàn diện dữ liệu tiếng Anh có một tiêu chuẩn thống nhất, nhằm đạt được hiệu quả giá thành tốt hơn, chứ không phải là do nhân viên làm công tác quản lý dữ liệu máy tính tiếng Anh không biết gì về thiết kế trình tự đơn giản quy định cụm từ, câu ngắn như thế nào, lại càng không phải vì tiếng Anh có “hơn kém” gì so với các ký hiệu văn tự khác.

4. Thuyết “chữ Hán ưu việt” còn có một phát biểu nữa: “Vì chữ Hán có đặc điểm tượng hình, biểu ý nên nó đặc biệt thích hợp dùng cho khoa học kỹ thuật hiện đại, là thứ ngôn ngữ máy tính lý tưởng.”

Nói như thế là không đúng sự thật, cũng không hợp với nguyên lý làm việc của máy tính.
Từ ngày công nghệ máy tính Trung văn bắt đầu phát triển, thời gian dùng cho việc làm ra phương pháp đưa chữ Hán vào máy tính đã tốn mất hơn 30 năm, kinh phí và nhân lực bỏ ra lại càng không thể tính toán được. Thế nhưng cho tới nay do kho dữ liệu chữ Hán vẫn không đủ dùng, việc đăng ký hộ khẩu tại cơ quan công an, việc đăng ký chủ tài khoản ngân hàng từng nhiều lần xảy ra trục trặc khó xử; vấn đề truyền và xử lý dữ liệu Trung văn xảy ra loạn mã cho đến nay cũng chưa hoàn toàn giải quyết xong.
Kho dữ liệu chữ Hán hiện có dùng nhị tự tiết (2 bytes = 16 bits, one byte =8 bits) ; muốn bao gồm tất cả các chữ Hán thì tất phải dùng tứ tự tiết (4 bytes=32bits),[3] khi đó chẳng nói cũng biết là giá thành sẽ cao và hiệu suất sẽ thấp.
Điều đáng chú ý nữa là cứ cho rằng đã hoàn tất việc xây dựng kho dữ liệu chữ Hán đi nữa, thì cũng không thể đáp ứng nhu cầu quản lý toàn diện dữ liệu Trung văn. Mọi việc vẫn cứ phải làm lại từ đầu.

Trước những sự thật đó, sao mà có thể nói “chữ Hán đặc biệt thích hợp dùng cho KHKT hiện đại” và là “thứ ngôn ngữ máy tính lý tưởng hơn”?

Cái gọi là “ngôn ngữ máy tính” vừa không phải là Anh văn lại cũng chẳng phải là Trung văn hoặc ký hiệu văn tự nào khác loài người đang sử dụng. Nó là ngôn ngữ hệ nhị phân do “0” và “1” họp thành, tức “ngôn ngữ máy”. Cho dù dữ liệu thuộc chủng loại hình vẽ, âm thanh hay chữ viết, việc xử lý máy tính của chúng đều được hoàn thành bởi thao tác đóng mở công tắc chế độ nhị phân, hoàn toàn không có quan hệ gì với việc ký hiệu văn tự nó sử dụng là tượng hình, biểu ý và với cách viết thư pháp của nó.
Nếu ký hiệu chữ Hán là “ngôn ngữ máy tính lý tưởng hơn” hệ nhị phân, thế thì tại sao trên thế giới chưa có một máy tính nào (kể cả máy tính TQ sử dụng) bỏ hệ nhị phân, sử dụng hệ ký hiệu chữ Hán để thiết kế chế tạo?

5. Từ lâu Chính phủ TQ đã công bố Phương án Bính âm (Pinyin) Hán ngữ hiện đại (Scheme for Chinese phonetic alphabet) và các quy phạm tiêu chuẩn ngôn ngữ văn tự như Chính từ pháp (正词法, orthography, phép chính tả; ở đây là Phép chính tả của Bính âm Hán ngữ (Pinyin)… cùng các quy phạm tiêu chuẩn quốc tế được các tổ chức quốc tế chính thức như Liên Hợp Quốc tiếp nhận sử dụng trên toàn cầu.
Thế nhưng những người cố súy thuyết “chữ Hán ưu việt” lại nói các quy phạm tiêu chuẩn đó là “tả khuynh” và “mù quáng phương Tây hóa”; họ chủ trương trở về “Chú âm chữ Hán” (汉字注音: Hán tự chú âm) cách nay ngót trăm năm.[4]

883

Sunday, March 17th 2019, 6:06am

Do sự dẫn dắt sai lầm nghiêm trọng của thuyết “chữ Hán ưu việt”, hiện nay hầu hết tài liệu Trung văn và nhiều tài liệu chữ viết phát hành trong, ngoài TQ đều dùng phương pháp “Chú âm chữ Hán” (汉字注音: Hán tự chú âm), đem lại hậu quả tiêu cực nghiêm trọng cho công tác quản lý dữ liệu Trung văn.

Ví dụ:
Câu “Bắc Kinh là thủ đô TQ”
- theo phương thức viết Chú âm Hán ngữ hiện đại (pinyin) của quy phạm tiêu chuẩn quốc gia, câu này viết là: “Beijing shi Zhongguo de shoudu”.
- Nhưng phương thức viết “Chú âm chữ Hán” do thuyết “chữ Hán ưu việt” chủ trương lại viết: “bei jing shi zhong guo de shou du”.
- Đến khi xử lý dữ liệu thì phương thức là “beijingshizhongguodeshoudu”.

Chẳng cần nói nhiều, dùng phương thức này để xử lý dữ liệu Trung văn sẽ đem lại phí tổn lớn hoàn toàn không cần thiết cho việc phán đoán ranh giới từ (nguyên văn từ giới, 词界, word boundary), khiến cho những việc xử lý dữ liệu như tra cứu, xếp thứ tự, và tự động phiên dịch sẽ xảy ra nhiều sai lầm khác nghĩa, làm giảm đáng kể hiệu suất công việc, thậm chí làm cho công tác quản lý vốn dĩ có thể hoàn thành một cách thoải mái lại trở nên khó hoàn thành; hơn nữa, cho dù có thể bỏ qua chuyện khác nghĩa thì vấn đề giá thành cao vẫn vượt quá sức tưởng tượng. Chính vì thế mà bao năm nay việc nghiên cứu các công nghệ đọc tự động và dịch tự động của TQ hầu như không có tiến triển thực chất nào.

Xét từ góc độ lịch sử văn hóa, cách viết Trung văn đã nhập khẩu phương pháp đánh dấu chấm câu (punctuation) của phương Tây, làm cho văn tự chữ Hán biểu đạt rõ ràng hơn, chuẩn xác hơn và dễ đọc hơn, tạo điều kiện cho việc xóa nạn mù chữ và giúp nhiều người hưởng cơ hội học tập.
Cũng với lý lẽ như vậy, việc sử dụng các phương pháp như Chính từ pháp để xác định ranh giới từ đã làm cho cách viết Hán ngữ tiến thêm một bước theo hướng rõ ràng, chuẩn xác và dễ đọc, có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển công nghệ thông tin Trung văn và hiện đại hóa văn hóa.

Việc áp dụng cách “Chú âm chữ Hán” (汉字注音: Hán tự chú âm) như chủ trương của thuyết “chữ Hán ưu việt” chẳng những là sự thụt lùi văn hóa và tạo trở ngại cho nhiệm vụ phát triển công nghệ thông tin Trung văn, mà hơn nữa, xét từ góc độ đời sống quốc gia, việc chưa trải qua trình tự pháp lý đã phủ định, thậm chí có hành động chống đối các quy phạm tiêu chuẩn liên quan Chính từ pháp nhà nước đã ban hành, là một việc vô lý.
Thuyết “chữ Hán ưu việt” đi ngược lại sự thật và trái với nguyên lý khoa học, nhưng nhiều năm nay thuyết này đã lan tràn khắp xã hội TC, đầy rẫy trên các báo đài. Thậm chí không ít quan chức nhà nước, viện sĩ, danh nhân, học giả và các nhà văn cũng theo nhau “ai nói sao ta cũng bào hao nói vậy”.
Muốn tự chủ sáng tạo phát triển công nghệ thông tin Trung văn, muốn nắm quyền chủ động chiến lược thì TC phải dọn sạch các sai lầm nghiêm trọng do thuyết “chữ Hán ưu việt” gây ra.
Vì vậy, tác giả trịnh trọng kiến nghị: Xin hãy chớ tiếp tục gieo rắc thuyết “chữ Hán ưu việt” đi ngược lại nguyên lý khoa học và trái với sự thật.

------------------
[1] Mễ A Luân là bút danh của một học giả được Nhân dân Nhật báo (NDNB) TC giới thiệu là “nông dân số hóa” sống ở Mỹ, chắc là chuyên gia máy tính TC. Mạng people.com.cn cho biết: các bài viết của Mễ A Luân đều được bạn đọc hoan nghênh; đó là công lao của nhóm làm chuyên mục “Xóm Mễ A Luân”, do Chinabyte (của NDNB và Tập đoàn Tin tức cùng tổ chức) chủ trì. Các thành viên Chinabyte đều là chuyên viên chủ chốt của NDNB, mạng people.com, tạp chí Computer World… Các bài viết nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, đều nhằm chấn chỉnh những xu hướng sai lầm lớn trong đời sống văn hóa xã hội TC.

[2] Tỷ lệ sử dụng 6 ngôn ngữ làm việc của LHQ trong soạn thảo các văn kiện ban đầu ở LHQ như sau: Tiếng Anh 80%, Pháp – 15%, Tây Ban Nha – 4%, còn lại 1% – Nga, A Rập, TC (theo nhà ngôn ngữ số một TC Châu Hữu Quang).

[3] Nhị tự tiết: dùng 2 bytes để mã hóa 1 ký tự. Tứ tự tiết: dùng 4 bytes để mã hóa 1 ký tự.

[4] Cách ghi âm chữ Hán bằng ký tự chữ Hán cổ, không dùng chữ cái Latin, không viết hoa được, không viết liền được, do đó không phân biệt được danh từ riêng.

884

Sunday, March 17th 2019, 4:01pm

Nhận định:

“Chữ Hán ưu việt” hả, GS Bùi Hiền ?
Chẳng những cách “Chú âm chữ Hán” (汉字注音: Hán tự chú âm) của thuyết “chữ Hán ưu việt” mà cả phương án “Bính âm Hán ngữ hiện đại (Scheme for Chinese phonetic alphabet: Pinyin) đều cũng chỉ là những cách xoay sở lung túng trong công cuộc canh tân hóa Hán Tự của TC. Họ đã mất hơn 30 năm cho việc làm ra phương pháp đưa chữ Hán vào máy tínhcộng với kinh phí và nhân lực không thể tính toán được mà vẫn chưa hòan chỉnh.
Này nhé hãy xem Bính Âm hay đến cở nào khi dùng Alphabet của tây phương để phiên âm tên của người Tàu:
Ví dụ:
Diêu (Yao)
Nhạc Hân (Yue Xin)
Lạc Ngọc Thành (Le Yucheng)
Lý Quang Diệu (Lee Kuan Yew)
Mạnh Vãn Chu (Meng Wanzhou)
Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei)
Văn Hối Báo (Wen Wei Bao)
Trương Thủ Thịnh (Zhang Shoucheng)
Dương Chấn Ninh (Yang Chen-ning)
Dương Phúc Gia (Yang Fujia)
Hoa Pha (Hua Po)
Vương Toàn Chương (Wang Quanzhang)
Khưu Chiêm Huyên (Qiu Zhanxuan)
Trần Toàn Quốc (Chen Quanguo)
Nghê Lạc Hùng (Ni Lexiong)
Hứa Lợi Bình (Xu Liping)
Lâm Trung Bân (Lin Chong Pin)
La Viện (Lou Yuan)
Tưởng Kinh Quốc (Chiang Ching Kuo)
Cơ Long (Kee Lung)
Nghi Lan (Yi lan)
Hòa Điền Thái Đạt (Hetian Taida)
Bách Độ (Baidu)
Hướng Tùng Tộ (Xiang Songzuo)
Cao Phong (Gao Feng)
Ninh Cát Triết (Ning Jizhe)
Lý Khắc Cường (Li Keqiang)
Đông Phương (Dongfeng)
Hoa Vi (Huawei)
Trần Hương Mai (Chen Xiangmei)

GS Bùi Hiền và đồng chí của ông hãy nói cho dân VN biết nguyên tắc chính xác của phương pháp Bính Âm này đi.
Rồi hãy nói cách phiên âm Hán Việt có ăn nhậu gì với Bính Âm không?

This post has been edited 1 times, last edit by "nguoi pham" (Mar 17th 2019, 6:02pm)


885

Sunday, March 17th 2019, 6:05pm

Học giả trăm tuổi Châu Hữu Quang bàn về Trung Cộng
Posted on 23/10/2017 by The Observer
Chu Hữu Quang: Cha đẻ bính âm, nhà bất đồng chính kiến
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ông Chu Hữu Quang (Zhou Youguang), người được biết đến với tư cách là cha đẻ của bính âm Hán ngữ (pinyin) vì đã tạo nên một hệ thống viết chữ Hán bằng bảng chữ cái Latinh vốn trở thành tiêu chuẩn quốc tế kể từ khi được giới thiệu cách đây khoảng 60 năm, đã qua đời
Nguồn tiếng Trung: 周有光:中国还没崛起—–百岁老学者周有光谈中国
Biên dịch: Nguyễn Hải Hoành

Hỏi: Cụ cho rằng Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay đang đứng ở vị trí nào trên ba mặt kinh tế, chính trị, văn hóa?

Châu Hữu Quang (CHQ): Về kinh tế, giai đoạn công nghiệp hóa Trung Quốc (TQ) lạc hậu so với phương Tây. Ngày nay công nghiệp hóa TQ có tiến bộ là nhờ công cuộc cải cách mở cửa của Đặng Tiểu Bình. Mặt kinh tế của cải cách mở cửa là tiếp thu biện pháp “Ngoại bao” [Outsourcing: xí nghiệp gia công sản phẩm; nước ngoài bao cung cấp vốn và bao tiêu thụ sản phẩm], nói trắng ra là dùng sức lao động rẻ tiền của chúng ta để phục vụ cho nước ngoài. Chuyện này chẳng có gì vẻ vang cả, nhưng không đi con đường ấy thì chúng ta không thể phát triển. Ấn Độ cũng dùng cách này để phát triển. Chúng ta là “nhà máy của thế giới”, Ấn Độ là “văn phòng làm việc của thế giới”. Nga phê phán TQ, nói ta vào Tổ chức Thương mại Thế giới WTO là chịu sự bóc lột của phương Tây. Là bóc lột, nhưng khác với bóc lột thời xưa.
Ngày trước ta chẳng có gì cả, mọi thứ tốt đều là của phương Tây. Hiện nay ta cũng được ăn một chút, tuy rằng phương Tây ăn nhiều hơn, ta ăn ít hơn. Đây là cùng thắng. Ta bằng lòng chịu sự bóc lột của phương Tây. “Ngoại bao” là cách làm cả hai bên đều có cái mà hưởng, thực hiện hai bên cùng thắng. Ông Tống Sở Du [một chính khách Đài Loan] từ Đài Loan sang Đại lục, tại Bắc Kinh ông nói đến “giàu đều”. Ông ấy nói sai rồi. Đây là cùng giàu chứ không phải giàu đều. Giàu đều là một kiểu chủ nghĩa bình quân, mọi người chia đều, điều đó mãi mãi không thể thực hiện được. Cùng giàu là cái Đặng Tiểu Bình nói một số người giàu lên trước, người giàu trước kéo theo người giàu sau.

Hỏi: Nhưng hiện nay người giàu trước không kéo người giàu sau, ngược lại phân hóa giàu nghèo càng nghiêm trọng hơn.

CHQ: Hiện nay tồn tại hai vấn đề lớn: giàu nghèo không đều, tham nhũng nặng. Đây là sự tích lũy nguyên thủy của tư bản.
Nước Nhật thời Duy Tân Minh Trị kinh tế đã phát triển. Bốn gia tộc lớn mua rẻ tài sản nhà nước, gây ra tình trạng độc quyền, đây là tham nhũng. Tại Indonesia, Suharto làm đảo chính lật đổ thời đại Sukarno, kinh tế có phát triển nhưng sinh ra chủ nghĩa tư bản thân hữu [crony capitalism], đây cũng là sự tham nhũng. Nước Nga ngày nay các triệu phú đều nguyên là quan chức cấp cao trong đảng cộng sản… TQ cũng vậy. Xí nghiệp quốc doanh thay biển tên thành xí nghiệp tư doanh. Tất cả đều là sự tích lũy nguyên thủy dã man, rất khó tránh được. Hiện nay mọi người đều nói TQ trỗi dậy, tôi cảm thấy còn chưa trỗi dậy, chỉ là công nghiệp hóa ban đầu. Trong thành phần của ngoại bao, hàm lượng sức lao động càng nhiều thì trình độ ngoại bao càng thấp, chúng ta đang còn ở tầng thấp nhất. Cho nên hiện nay ta vẫn cần cải cách, cần nâng cao kỹ thuật ngoại bao. Hiện nay sinh viên tốt nghiệp đại học không tìm được việc làm, bởi lẽ kinh tế chưa phát triển. Hai hôm nay báo chí nói nhiều nhà máy tuyển không được thợ, vì lương thấp quá, nông dân không muốn làm thợ. Đây là hiện tượng tốt, như thế cần tăng lương.

Hỏi: Cụ cho rằng tiểu khang là hiện thực, còn đại đồng là lý tưởng mãi mãi không thể thực hiện được?

CHQ: Nếu nghiên cứu lịch sử từ cổ đại đến hiện đại, từ phương Tây đến phương Đông, sẽ phát hiện thấy khi tất cả các nền văn hóa xã hội phát triển đến một trình độ nhất định thì sẽ xuất hiện lý tưởng. Khi văn hóa còn rất thấp thì chưa có lý tưởng, chỉ có mê tín. Điểm nổi bật của TQ là cách đây 2.500 năm Khổng Phu Tử đã đề ra lý tưởng đại đồng “Đại đạo chi hành dã, thiên hạ vi công” [Khi đạo lớn được thực hành thì thiên hạ sẽ là của tất cả mọi người – tức xã hội đại đồng]. Ông nêu ra được những người thực hiện tiểu khang (Vũ, Thương, Văn Vương, Vũ Vương) nhưng lại không nêu ra được những người thực hành đại đồng, vì sao vậy? Vì đại đồng là lý tưởng, mà tiểu khang mới là hiện thực. Lý tưởng là động lực của văn minh nhân loại, chỉ đạo ta tiến lên, nhưng nó không phải là những bước đi cụ thể trong xây dựng đất nước; trong phát triển thực tế, mãi mãi không đạt được lý tưởng. Tiểu khang là gì? Nó không phải là một mục tiêu cố định, không phải là chuyện mỗi người mỗi tháng được 2.000 đồng Nhân dân tệ, nó là cuộc sống thực tế mãi mãi tiến lên. Chúng ta cần nghiên cứu cuộc sống cụ thể, cần phát triển kinh tế, đồng thời chính trị và văn hóa cũng phải theo kịp. Đơn giản nhất, quy luật phát triển của xã hội gồm ba thứ này: Về kinh tế là từ nông nghiệp hóa, công nghiệp hóa tới tin học hóa; về chính trị là từ chính trị thần quyền, chính trị quân chủ tiến đến chính trị dân chủ; về văn hóa là từ tư tưởng thần học, tư tưởng huyền học tiến đến tư tưởng khoa học.

Hỏi: Cụ cho rằng TQ còn chưa tiến sang thời đại tin học hóa?

CHQ: TQ đã bắt đầu tin học hóa, nhưng giờ đây gặp một vấn đề lớn. Google hiện nay muốn rút ra khỏi TQ. Vì sao một công ty dân doanh muốn rút ra khỏi TQ mà Tổng thống Mỹ lại lên tiếng? Theo sự phát triển của mạng và của tin học hóa thì sau này tất cả các quốc gia đều không thể giữ bí mật được, bởi lẽ tin học hóa là kết nối đến từng người. Nhưng nước ta lại nhất định phải giữ bí mật, vì thế đẻ ra mâu thuẫn. Chúng ta phát triển theo hướng tin học hóa, nhưng khi dân chúng có thể tiếp xúc với những thứ chính phủ ta không muốn mọi người được tiếp xúc thì chính phủ sợ. Vấn đề này nên giải quyết thế nào? Biện pháp của ta là chặn nó lại. Cái máy tính của tôi phải bỏ xó, những thứ trước đây vẫn đọc thấy thì nay không đọc thấy nữa. Nhà tôi lắp máy tính kết nối vệ tinh, hiện nay có nhiều kênh không xem được nữa. Nhưng Google rút ra khỏi TQ không giải quyết được vấn đề gì, bởi lẽ bạn chẳng biết sau đây sẽ còn những trò nào, hiện nay chẳng phải đã có Twitter đấy sao? Google chưa phải trò cuối cùng, nó sẽ rất nhanh bị các công nghệ mới vượt qua. Đến lúc ấy sẽ đối phó thế nào?

This post has been edited 2 times, last edit by "nguoi pham" (Mar 18th 2019, 5:29pm)


886

Monday, March 18th 2019, 5:34pm

Hỏi: Thế còn sự phát triển trên mặt chính trị?

CHQ: Về chính trị, các nước khác nhau thì có trình độ chính trị khác nhau. Có nhà nước thần quyền, ví dụ như Iran; có nhà nước quân chủ, tức chế độ chuyên chế, ví dụ Triều Tiên; có nhà nước dân chủ, như Âu Mỹ.
Từ thần quyền đến dân chủ hơn kém nhau một lịch sử mười nghìn năm. Nhìn về mặt phát triển chính trị, Iran là quốc gia 10 nghìn năm trước. Cho nên trình độ phát triển không đồng đều, xử lý không khéo sẽ đánh nhau. Gần đây có người nói thế giới hiện nay không phải là ngày càng thái bình mà là ngày càng nguy hiểm. Nhưng giải quyết mối nguy hiểm ấy như thế nào thì lại chẳng ai biết. Bởi lẽ chẳng thể nào dự đoán được lịch sử.
Karl Marx có một số dự đoán sai. Ông nói công nghiệp càng phát triển thì sẽ càng có nhiều công nhân, cho nên ông kêu gọi giai cấp công nhân toàn thế giới liên hợp lại, ông chưa nghĩ đến chuyện sau này nhà máy sẽ không có công nhân nữa.
Tại Nhật, lần đầu tiên tôi thấy một nhà máy không có công nhân, nhà xưởng rất lớn mà chỉ có ba kỹ sư, phía sau các bức vách kính trong suốt, mọi công việc đều tự động hóa.
Sau đấy sang Mỹ lại thấy một trang trại không có nông dân, đó là ở Hawaii, một trang trại chỉ thấy có 5 người, mọi việc đều làm bằng máy. Đó là chuyện Marx không thể dự kiến được.
Một ví dụ nữa: chế độ cổ phiếu cũng làm thay đổi chế độ tư bản. Một nửa số cổ phiếu nhà máy ở Mỹ là do công nhân mua, công nhân thành ông bà chủ, vừa bị bóc lột lại vừa bóc lột người khác, câu chuyện trở nên phức tạp.
Các học giả Nga đã có nghiên cứu như thế này: họ cho rằng Marx chưa nhìn thấy chủ nghĩa tư bản đích thực; chủ nghĩa tư bản chia làm ba giai đoạn, thời kỳ trước Thế chiến I là giai đoạn ban đầu [sơ cấp], thời kỳ giữa hai cuộc Thế chiến là giai đoạn giữa [trung cấp], thời kỳ sau Thế chiến II là giai đoạn cấp cao. Marx qua đời quá sớm chỉ thấy phần nửa đầu của giai đoạn sơ cấp, vì thế cuốn “Tư bản” chỉ là sự suy diễn triết học, không phải là luận chứng khoa học.

Hỏi: Theo quy luật phát triển xã hội do cụ tổng kết thì xã hội dân chủ là phương hướng phát triển tất nhiên trong tương lai?

CHQ: Đã là chuyên chế thì đều cản trở sự phát triển xã hội. Vì thế cần phải dân chủ. Cái chúng ta kiêng kị nhất là dân chủ. Nhưng tôi là người lạc quan, mọi cái đều từ từ đến, chớ nên sốt ruột. Thường có người nước ngoài hỏi tôi, vì sao TQ làm chậm thế. Tôi bảo TQ có 5 nghìn năm lịch sử, các ngài chỉ có hai trăm năm, cho nên các vị sốt ruột còn chúng tôi thì không sốt ruột. Có sốt ruột cũng chẳng có cách nào.
Dân chủ không phải là chuyện đơn giản, có nhiều việc phải làm. Trước hết phải định ra luật pháp. Từ cải cách mở cửa đến nay chúng ta đã làm ra được một số luật pháp rất tốt, ví dụ Luật Vật quyền [Vật quyền pháp], trên thực tế là thừa nhận chế độ tư hữu.
Ta nói “Làm kinh tế thị trường có đặc sắc CNXH”, người nước ngoài cười bảo các ông chẳng phải đã tham gia WTO đấy sao, ở đâu ra hai nền kinh tế thị trường thế? Nhưng ta phải nói vậy, để tự an ủi mà.
Tôi thấy dân chủ là con đường ắt phải đi, không thể tránh, như đứa bé phải lớn lên, khi già thì chết, lý lẽ như nhau cả thôi. Dân chủ không phải là phát minh mới hoặc sáng chế của quốc gia nào, nó là sự tích lũy kinh nghiệm của loài người trong ba nghìn năm.
TQ đi sau, có mặt tốt là có cải cách mở cửa. Nghiên cứu của nước ngoài nói chúng ta đi lên xã hội dân chủ nhanh nhất cần ba chục năm, chậm nhất cần 150 năm. Tại sao lại là 150 năm?
Vì kết cấu xã hội ta ngày nay cực kỳ giống thời kỳ Duy tân Minh Trị của Nhật; thời ấy cách nay đã 150 năm. Nhưng giả thiết chúng ta đi nhanh thì ba chục năm cũng được.

Hỏi: Dưới điều kiện nào thì có thể dùng ba chục năm để hoàn thành dân chủ hóa?

CHQ: Tôi cho rằng có hai tiền đề: một mặt lãnh đạo phải cởi mở [khai phóng], mặt khác phải nâng cao trình độ tư tưởng của quần chúng. Các nhân vật quan trọng trong chính phủ TQ trước đây đều không có văn hóa.
Mao Trạch Đông giỏi viết chữ làm thơ nhưng không có văn hóa hiện đại. Ông có văn hóa cổ đại, là văn hóa phong kiến, cho nên ông làm hoàng đế.
Đặng Tiểu Bình từng đi Pháp, tuy không phải là lưu học sinh nhưng đã thấy thế giới, nên tiến hơn một bước.
Mặt khác cần nâng cao trình độ của quần chúng. Hiện nay các đợt lưu học sinh liên tục về nước, sẽ có ảnh hưởng. Có người nói nếu tất cả người TQ đều là lưu học sinh thì sẽ dễ [thực hiện dân chủ hóa]. Nhưng tôi nói sự việc không đơn giản như vậy, người từ Mỹ về nước cũng có toan tính riêng tư, khi có quyền lực sẽ tham nhũng như thường.

Hỏi: Thực tiễn dân chủ ở Bhutan dường như chứng minh chưa chắc đã cần phải phổ biến nâng cao tố chất của dân chúng?

CHQ: Bhutan năm 2007 tranh cử thành lập Quốc hội. Quốc vương học ở nước ngoài về đã chủ động tiến hành cải cách dân chủ, hạn chế quyền lực của mình. Có người hỏi quốc vương Bhutan: Nhân dân không có yêu cầu dân chủ, tại sao ngài vẫn làm dân chủ hóa? Ông ấy nói:
“Tôi có thể cố gắng làm một quốc vương yêu dân, nhưng tôi không thể bảo đảm Bhutan đời đời kiếp kiếp đều có quốc vương tốt. Vì hạnh phúc lâu dài của nhân dân Bhutan, tất phải thực hành dân chủ.”
Bhutan là nước nhỏ, quốc vương có uy tín, nói gì dân đều tin theo. Nhưng nước lớn thì tình hình phức tạp, có quá nhiều thế lực, ông không muốn làm vua nhưng tôi muốn làm vua, cải cách dân chủ không thể thành công.

887

Monday, March 18th 2019, 5:39pm

Hỏi: Về văn hóa thì sao, phải chăng TQ đã tiến sang giai đoạn khoa học?

CHQ: Đặc điểm của thần học là dựa vào “Mệnh trời” [thiên mệnh]. Huyền học thì coi trọng “suy lý”. Khoa học coi trọng “Chứng cớ thực tế” [thực chứng]. Xin nêu một ví dụ: giai đoạn thần học nói mặt trời không chuyển động; về sau thấy mặt trời mọc phía Đông, lặn phía Tây bèn kết luận mặt trời quay xung quanh trái đất – đó là huyền học, không có chứng cớ thực, nhưng vào thời ấy là một tiến bộ lớn. Trong giai đoạn khoa học, người ta đưa ra thuyết trái đất xoay xung quanh mặt trời.
Trên mặt văn hóa, ta có vấn đề rất lớn.
TQ là một quốc gia lâu đời văn minh xuất sắc, nhưng lại lạc hậu trong tiến trình hiện đại hóa. Trước thời văn nghệ phục hưng, phương Tây lạc hậu, nhưng nhờ văn nghệ phục hưng mà trỗi dậy, đi lên hàng đầu về hai chuyện lớn là khoa học và dân chủ. Ta không dám học dân chủ, chỉ học khoa học; về khoa học cũng chỉ nhập khoa học tự nhiên, còn khoa học xã hội thì không mở cửa, trừ kinh tế học; nhiều ngành khoa học cực kỳ lạc hậu.
Khởi nghiệp là việc khó nhất. Nước Mỹ có công nghiệp phát triển là nhờ không ngừng đào tạo những nhà khởi nghiệp ưu tú. Quản lý là sức sản xuất quan trọng, ngày nay đã trở thành thường thức được công nhận và phát triển thành nhiều ngành học. Liên Xô tiêu diệt các nhà tư bản, không có người quản lý cho nên kinh tế thất bại.
Tôi có ông bạn làm giáo sư ở trường Đảng Trung ương [TQ], ông ấy cho tôi xem một cuốn sách giáo khoa của trường này. Tôi xem và cười ha hả. Ngoài bìa viết là kinh tế học Mác-xít nhưng bên trong phần nhiều viết về Keynes. Nên nói như thế là tiến bộ, khoa học xã hội đã đưa kinh tế học tư bản vào, nhưng chúng ta còn chưa thể nói thế.
Quan điểm của xã hội học là xã hội loài người không thể không có giai cấp, giữa các giai cấp vừa có mâu thuẫn vừa có hợp tác, không phải chỉ có thể mày chết tao sống. Vì thế xã hội học thừa nhận tính hợp lý của việc có tồn tại giai cấp. Cho nên chúng ta không thích xã hội học, “Chủ nghĩa duy vật lịch sử” bèn phủ nhận sự tồn tại của xã hội học, Liên Xô một thời gian dài không biết học vấn này. TQ thì mãi đến sau Cách mạng Văn hóa mới xây dựng lại môn học này.
Theo lý thuyết mới về chính trị học thì số quan chức trên toàn thế giới chi cần bằng 1% là đủ rồi. Máy tính có thể thay cho nhiều quan. TQ có 70 triệu quan, nhưng nếu theo nghiên cứu nói trên thì 7 triệu đã là quá nhiều.
Về giáo dục học thì nền giáo dục của ta tồi tệ quá. Bộ trưởng giáo dục mới nhậm chức, mọi người đều mong ông ấy làm được chút việc tốt, nhưng ông khônglàm được. Vì sao vậy? Không phải ông ấy không muốn làm tốt mà là hoàn cảnh quá phức tạp đã kìm chân toàn bộ chế độ ta.

Hỏi: Cụ cho rằng hiện nay ta học phương Tây còn lâu mới đủ?

CHQ: Văn hóa nhất định là hỗn hợp của nhiều dạng văn hóa. Văn hóa đơn nguyên phát triển đến một giai đoạn nhất định rồi sẽ không thể phát triển tiếp mà cần có sự chiết ghép với văn hóa bên ngoài.
Văn hóa TQ ở thời Xuân Thu đã xuất sắc nhưng sau này bắt đầu suy tàn. Đời Hán có Phật giáo từ Ấn Độ truyền sang, trải qua mấy trăm năm diễn biến, đến đời Đường thì văn hóa Hoa hạ với Phật học là trung tâm hỗn hợp với nhau, đây là thời kỳ thứ hai của văn hóa Hoa Hạ. Có nhiều thứ tốt đều đến từ văn hóa Ấn Độ, ví dụ Trung Y, điêu khắc, kiến trúc, ca múa v.v…
Đến đời Thanh lại có sự chiết ghép của văn hóa phương Tây, đây là thời kỳ thứ ba. Ngày nay ta học văn hóa phương Tây, bởi lẽ văn hóa của họ cao hơn ta, không đơn giản chỉ vì họ có mức sống cao.
Sau khi tôi sang tuổi 85, mọi người yêu cầu tôi viết chút ít về văn hóa, tôi bèn đưa ra thuyết “Song văn hóa”. Trước hết, văn hóa không phải chia làm phương Đông, phương Tây như thế này, bàn về văn hóa phải căn cứ vào lịch sử. Thời cổ có nhiều cái nôi văn hóa, về sau dần dần hòa nhập thành bốn nền văn hóa truyền thống: văn hóa Đông Á, văn hóa Nam Á, văn hóa Tây Á và văn hóa Tây Âu.
Văn hóa Tây Âu truyền sang Bắc Mỹ gọi là văn hóa phương Tây. Trong thời kỳ toàn cầu hóa, bốn nền văn hóa truyền thống ấy lưu thông với nhau, đại để bắt đầu từ thế kỷ XVIII, vô tri vô giác phát triển thành văn hóa hiện đại quốc tế không chia theo vùng, là do các nước trên thế giới “Cùng sáng tạo, cùng sở hữu, cùng hưởng thụ”. Ví dụ nói đèn điện ngày nay không thể nói là văn hóa Mỹ mà là văn hóa thế giới.
Văn hóa phương Tây sớm phát triển dân chủ, sáng tạo khoa học công nghệ nhanh, là dòng chính trong văn hóa hiện đại quốc tế, được gọi là “Tây hóa”. Nhưng các nền văn hóa truyền thống khác cũng đều có cống hiến quan trọng cho văn hóa hiện đại quóc tế, không được đánh giá thấp.
Ngoài ra dòng chảy văn hóa cũng không phải là lúc ở bên Đông lúc ở bên Tây luân phiên nhau mà là chảy từ chỗ cao xuống chỗ thấp, lạc hậu đuổi theo tiên tiến. Thuyết “Sông bên Đông, sông bên Tây” là “Sai lầm tự ti” biến thành “Sai lầm tự tôn”, chẳng có căn cứ sự thật nào cả, chỉ là thói lấy can đảm của kẻ nhát gan “Hét to khi đi đêm”. Hiện nay mỗi quốc gia đều sống trong thời đại “Song văn hóa”: văn hóa truyền thống và văn hóa hiện đại quốc tế, đây là dòng chính của văn hóa ngày nay.

888

Monday, March 18th 2019, 5:43pm

Hỏi: Cụ nhìn nhận thế nào về cơn sốt khắp nơi trong nước đều mở Quốc học viện và mở Diễn đàn trăm nhà giảng dạy Quốc học?

CHQ: Trước tiên, hai chữ “Quốc học” là không thông thuận. Trên thế giới chưa từng có “Quốc học”, mọi thứ học vấn đều có tính thế giới, không chia theo quốc gia. Nhưng nếu nói cần nghiên cứu các thứ cổ đại thì tôi tán thành.
Có một điểm cần chú ý là phục hưng văn hóa Hoa hạ, điều quan trọng không phải là phục cổ về văn hóa mà là đổi mới về văn hóa. Không phải là lấy văn hóa truyền thống thay cho văn hóa hiện đại mà là dùng truyền thống để hỗ trợ văn hóa hiện đại.
Cụ thể làm thế nào, phần đông cho rằng nên phù hợp ba yêu cầu:
1. Nâng cao trình độ – việc chỉnh lý và nghiên cứu phải dùng phương pháp khoa học;
2. Thích ứng với hiện đại – không làm chuyện nói xuông huyền học;
3. Mở rộng truyền bá – dùng lời văn hiện đại để giải thích và phiên dịch các tác phẩm cổ đại.

Hỏi: Hiện nay có học giả mượn cơn sốt phục hưng văn hóa truyền thống để kêu gọi khôi phục chữ phồn thể, cụ thấy thế nào?

CHQ: Chẳng khôi phục được đâu. Họ có hỏi tôi vấn đề này, tôi bảo ông đi mà hỏi các thầy giáo tiểu học ấy. Tốt nhất Bộ Giáo dục nên tổ chức điều tra rộng rãi, các giáo viên tiểu học tán thành cái nào thì theo thế ấy. Chắc chắn đa số giáo viên tiểu học đều tán thành chữ giản thể.
Hồi thập niên 1950 phải tiến hành cải cách chữ viết bởi vì hồi ấy tỷ lệ mù chữ ở TQ là 85%. Sao có thể hiện đại hóa được cơ chứ?
Muốn đông đảo quần chúng học chữ, ở tình trạng một chữ có hai cách viết thì không thể học được, tất phải có tiêu chuẩn thống nhất. Ngoài ra xét theo xu thế của toàn bộ chữ viết, tất cả các loại chữ viết đều bớt nét cho đơn giản, ngày một đơn giản hóa. Xét theo lịch sử, xét theo lý thuyết đều như thế cả. Tôi còn cho rằng đơn giản hóa như hiện nay còn chưa đủ nữa cơ.
Có lần tôi hỏi một nhân viên công tác trong Hội Ngôn ngữ Liên Hợp Quốc rằng sáu loại ngôn ngữ làm việc của LHQ, loại nào dùng nhiều?
Ông ấy nói vấn đề này đã có kết quả thống kê, kết quả ấy không giữ bí mật nhưng cũng không tuyên truyền, bởi lẽ nói ra thì sẽ có một số người không vui. 80% văn bản của LHQ dùng tiếng Anh, 15% dùng tiếng Pháp, 4% dùng tiếng Tây Ban nha, còn lại 1% trong đó có tiếng Nga, tiếng A Rập, Trung văn. Trong đó Trung văn chưa đến 1%, sao mà có thể cạnh tranh với tiếng Anh được cơ chứ?
Ngày nay người ta học tiếng TQ là để chơi, chẳng khác gì học hát học nhảy, muốn học đến trình độ dùng được thì còn chưa. Cho nên chữ Hán vẫn còn phải đơn giản hóa nữa, phải nghĩ cách để thế giới có thể tiếp thu, như thế mới có thể thực sự phát huy tác dụng. Tôi nghĩ cuối thế kỷ XXI có thể lại tiến hành một đợt giản đơn hóa chữ Hán.

Hỏi: Khi xem xét các sự vật, Cụ đều nhìn từ góc độ thế giới chứ không nhìn từ góc độ quốc gia.

CHQ: Sang thời đại toàn cầu hóa, mọi người cần có thế giới quan khác trước. Trước kia từ trong nước nhìn ra thế giới, bây giờ phải từ thế giới nhìn vào trong nước. Góc nhìn thay đổi, mọi sự vật cần phải đánh giá lại. Ví dụ trước đây tất cả các sách đều nói Thế chiến II do Hitler gây ra. Như thế là không đúng. Trên thực tế là Đức và Liên Xô bí mật xâu xé Ba Lan, từ đó gây ra chiến tranh. Việc lớn thế mà lịch sử còn chưa nói rõ. Ba Lan và Estonia di chuyển Đài kỷ niệm Liệt sĩ Liên Xô từ trung tâm thành phố đến nghĩa trang quân đội Liên Xô. Nga kháng nghị, cho rằng như thế là coi nhẹ công lao quân đội Liên Xô đã giải phóng vùng đó. Dân địa phương thì cho rằng Liên Xô xâm lược nước họ, chớ nên tiếp tục sùng bái Liên Xô.
Rốt cuộc Liên Xô là người giải phóng hay kẻ xâm lược?
Chúng ta phải nhận thức lại lịch sử.
Hồi những năm 80 thế kỷ trước, tôi có tham gia dịch cuốn “Bách khoa toàn thư Britannica” [Encyclopaedia Britannica], khi dịch đến chỗ nói về chiến tranh Triều Tiên thì khó xử. Chúng ta nói Mỹ gây ra cuộc chiến tranh ấy, người Mỹ thì nói Bắc Triều Tiên gây chiến. Về sau khi xuất bản lần đầu [bản tiếng TQ] đã không viết đoạn ấy. Năm 1999 xuất bản lần thứ hai, chúng ta nới rộng thước đo, đồng ý nói là Bắc Triều Tiên gây chiến tranh. Trước kia ta tuyên truyền cuộc kháng chiến chống Nhật chủ yếu là do chúng ta đánh; hiện nay ta thừa nhận Quốc Dân Đảng có khu vực chiến đấu lớn, quân đội nhiều, chống Nhật 8 năm, kiên trì đến cùng, Nhật đầu hàng Quốc Dân Đảng, phần lớn lính Nhật bị Quốc Dân Đảng tiêu diệt; Bát Lộ Quân là phiên hiệu quân đội của Quốc Dân Đảng, huy hiệu trên mũ là huy hiệu Quốc Dân Đảng chứ không phải sao đỏ 5 cánh. Cho nên chúng ta đang tiến bộ.

889

Tuesday, March 19th 2019, 3:41am

Thầy Vương lập thuyết cho ba tổng bí thư TC
BBC Tiếng Việt
26 tháng 10 2017
Đông
Quê Sơn Đông và từng dạy học tại Thượng Hải, nhà lý luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc , ông Vương Hộ Ninh, vừa vào Ban Thường vụ Bộ Chính trị.
Biết tiếng Pháp, Anh và từng dự học ở các Đại học Iowa, Michigan và UC Berkeley, Hoa Kỳ nhưng ông Vương, 62 tuổi, hoàn toàn không mến mộ mô hình chính trị Âu Mỹ.
Một tác phẩm của ông được báo chí quốc tế nói đến nhiều là cuốn "Nước Mỹ chống lại nước Mỹ" (Meiguo fandui Meiguo - America Against Amercia), phê phán hệ thống chính trị xã hội Hoa Kỳ.
Nhưng một số bạn cũ tại Đại học Phục Đán, Thượng Hải cũng nhận xét ông Vương, người từng ký thư phản đối phong trào sinh viên 1989, không bao giờ bày tỏ quan điểm riêng, và ứng xử "như kỳ nhông", đổi màu khi cần.
Đây cũng là lý do ông lên cao trong bộ máy Đảng và được lòng cả ba đời lãnh đạo Đảng từ đầu thập niên 2000 đến nay.

Đi lên từ lý luận

Học Đại học Sư phạm Thượng Hải, ông Vương Hộ Ninh (sinh năm 1955), đã vào Đảng Cộng sản và làm việc tại các cơ quan ở thành phố duyên hải có tiếp xúc nhiều nhất với Phương Tây, từ thời Dân quốc cho đến thời Khai phóng.
Học ngành Pháp văn, có ngoại ngữ nên ông làm cán bộ Sở Ngoại vụ của thành phố, và tiếp tục làm bằng cấp lên cao.
Năm 1981, ông làm phó Giáo sư, rồi sau lên Giáo sư Đại học Phục Đán và hoạt động mạnh trong khối lý luận, ủng hộ cách cầm quyền tập trung nhưng đồng ý để cấp dưới mở rộng dần dân chủ có kiểm soát.
Các bài lý luận Marxist và chuyên đề về lãnh đạo Đảng thời Khai phóng của ông đã đến được tai Giang Trạch Dân, Tăng Khánh Hồng, Ngô Bang Quốc ở Thượng Hải.
Không chỉ tập trung vào các vấn đề của Đảng, ông còn viết về chính sách đối ngoại.
Năm 1993, ông xuất bản trên báo trường Phục Đán bài viết về quyền lực mềm (ruan quanli) cho rằng nó phải trở thành một phần văn hóa củng cố "sức mạnh quốc gia" của Trung Cộng đối với bên ngoài.
Sang năm 1995, ông được Giang Trạch Dân chọn làm phụ tá và cũng chính ông Giang cử ông vào làm việc ở Văn phòng Nghiên cứu Chính sách thuộc Trung ương Đảng.
Dù biết ngoại ngữ và từng du học ở Phương Tây, ông không phải là nhân vật ủng hộ tự do chính trị.

Vương Hộ Ninh là người đề xuất việc lập ra "vùng lợi ích cốt lõi" của Trung Cộng ở Đông ÁBáo Hàn Quốc

Điều này khiến ông bị một số bạn học cũ, nay định cư tại Hoa Kỳ, cho là người "sẵn sàng uốn nắn lập trường để phục vụ cho ai đang nắm quyền".
Năm 2002, ông Vương vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đánh dấu thời kỳ Ban lãnh đạo Trung Cộng cần hệ thống lý luận cải thiện nhanh để quản lý trên 80 triệu đảng viên và đặt ra đường hướng cho quốc gia.
Quả vậy, ông Vương Hộ Ninh là người soạn ra thuyết Ba Đại diện cho TBT Giang Trạch Dân, chủ yếu nhằm mở đường về lý luận để Đảng CSTQ sử dụng tốt hơn giới doanh nghiệp trong sự nghiệp Mở cửa và Hiện đại hóa.
Sau đó, ông cũng là người chấp bút để TBT Hồ Cẩm Đào nêu ra lý luận Phát triển Khoa học, Hài hòa.
Về cơ bản, dù vẫn dùng ngôn từ Marxist truyền thống, ông Vương đặt các vấn đề của Trung Cộng vào bối cảnh "đặc thù Trung Hoa" và vì thế, cần các giải pháp cũng đặc thù như "chính trị tập trung" trong hoàn cảnh "kinh tế tăng trưởng nhanh chóng".
Ông cũng phân tích mô hình Anh Quốc thời David Cameron, Singapore thời Lý Quang Diệu và các ví dụ Đông Á để đi đến kết luận rằng "tập trung quyền lực" sẽ tốt hơn cho việc tái phân bổ lợi tức xã hội.
Tuy thế, sang thời Tập Cận Bình, khi nhu cầu chính trị về việc nhất thể hóa càng lên cao, ông Vương không gọi đó là mô hình "tập trung quyền lực" (centralised power), mà đổi thấy "thống nhất quyền lực' (unified power), đưa mọi nhánh về một mối.

Kissinger của Trung Cộng

Nhưng không chỉ lo về lý luận, ông Vương còn đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đối ngoại của Đảng Cộng sản Trung Cộng .
Báo chí nước ngoài gọi ông là "cố vấn chính về đối ngoại" (chief foreign policy adviser) cho Tập Cận Bình và xuất hiện trong các chuyến đi nước ngoài cùng ông Tập mà lần gần nhất đây là Hội nghị G20 ở Hamburg, Đức.
Báo Mỹ còn gọi ông Vương là "Kissinger của Trung Cộng ", hàm ý không chỉ giúp ông Tập về lý luận, ông còn lập ra chiến lược đối ngoại cho Trung Cộng .
Nhưng khác với Henry Kissinger là người ham vui, ông Vương bị chê là "lạnh lùng", kín tiếng và không bày tỏ thái độ thân thiện với báo chí khi công du nước ngoài.
Trên thực tế, từ năm năm qua, ông Vương đã điều hành các công việc của Bộ Chính trị trong vai trò ở Ban Bí thư và giúp ông Tập lập ra các nét chính của công cuộc cải cách.
Báo Hàn Quốc viết rằng ông Vương là người đề xuất việc lập ra "vùng lợi ích cốt lõi" của Trung Cộng ở Đông Á, nhằm dùng ảnh hưởng của Trung Cộng để chống lại Hoa Kỳ.
Bên cạnh hai nhân vật khác là Vương Nghị và Dương Khiết Trì, ông Vương Hộ Ninh là nhà chiến lược trong đối phó với Bắc Hàn, theo báo Hàn Quốc.
Nay, cùng sự rời ghế Ban Thường vụ Bộ Chính trị của Lưu Vân Sơn, người từng phụ trách mảng Đông Bắc Á và là lãnh đạo cao nhất cuối cùng của Trung Cộng gặp Kim Jong-un năm 2015, ông Vương Hộ Ninh có thể sẽ điều phối cả đối ngoại trong những hồ sơ chiến lược như vấn đề nguyên tử của Bình Nhưỡng.

890

Tuesday, March 19th 2019, 3:45am

Tập Cận Bình buộc phương Tây phải chống lại Trung Cộng
RFI Tiếng Việt
Thụy My
Đăng ngày 18-03-2019

« Phương Tây đã từng cố gắng một cách tuyệt vọng để coi Trung Cộng là một thế lực có thể hợp tác được, nhưng Bắc Kinh đã làm cho họ không thể duy trì được ảo vọng này ».
Theo nhận định của giáo sư về kinh tế chính trị Stein Ringen (King’s College ở Luân Đôn) trên Los Angeles Times, năm 2018 vừa qua không dễ chịu chút nào đối với các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh.

Sau nhiều năm dài đứng nhìn quyền lực nghiêng dần về phương Đông, nay phương Tây đã đáp trả. Hoa Kỳ đứng lên trên tuyến đầu, gây áp lực mạnh mẽ để Trung Cộng phải thay đổi các chính sách bảo hộ mậu dịch và gián điệp kỹ nghệ lâu nay. Chính quyền Donald Trump cảnh cáo là Bắc Kinh hoặc phải thay đổi cung cách hành xử, hoặc phải trả giá đắt. Các cuộc đàm phán về thương mại đang hướng về phía những quy định mới.

Trung Cộng bị cảnh báo từ Hoa Vi cho đến Viện Khổng Tử
Các cơ quan an ninh từ Hoa Kỳ, Canada cho đến Anh, Úc và các nước khác đều đưa ra những lời cảnh báo chống lại công nghệ 5G của tập đoàn Hoa Vi (Huawei) vì lý do an ninh quốc gia. Trong « chủ nghĩa tư bản do nhà nước chỉ đạo » ở Trung Cộng , các công ty như Hoa Vi có bổn phận phải hợp tác với chính quyền, kể cả việc chia sẻ dữ liệu. Giám đốc tài chính Hoa Vi, bà Mạnh Vãn Châu (Meng Wanzhou) đang bị quản thúc tại gia ở Canada trong khi chờ đợi bị dẫn độ sang Hoa Kỳ. Hồi tháng Giêng, một nhân viên của Hoa Vi đã bị bắt ở Vacxava vì cáo buộc làm gián điệp.

Cũng trong năm ngoái, các tổ chức nghiên cứu uy tín như Mercator Institute ở Berlin, Asia Society ở New York và Royal United Services Institute ở Luân Đôn đã công bố các bản báo cáo, nêu chi tiết về « chính sách gây ảnh hưởng » của Trung Cộng nhắm vào những định chế chính trị và giáo dục, truyền thông cũng như xã hội dân sự tại các quốc gia dân chủ.
Các nhà lập pháp Mỹ đã tiến hành một cuộc đấu tranh chống lại việc Trung Cộng sử dụng sức mạnh tài chính để xâm hại những nền tảng của tự do về học thuật. Các trường đại học phương Tây ngần ngại không muốn đón tiếp con ngựa thành Troie là các Viện Khổng Tử, và các viện loại này đã được thiết lập thì đang lần lượt bị đóng cửa. Giọng điệu bình luận của các phương tiện truyền thông phương Tây đã thay đổi. Những người ủng hộ Bắc Kinh im tiếng, và xu hướng hiện nay là một lời cảnh báo.

Chủ tịch trọn đời : Tập Cận Bình lộ mặt thật
Một năm trước đó, chủ tịch Trung Cộng Tập Cận Bình đã phạm sai lầm nghiêm trọng đầu tiên kể từ khi trở thành người lãnh đạo tối cao vào năm 2012. Ông ta hủy bỏ quy định trong Hiến pháp, theo đó chức chủ tịch nước được giới hạn trong hai nhiệm kỳ. Hành động này đã giúp cho thế giới thấy rõ được bộ mặt thật của chế độ. Tập Cận Bình ngoài miệng nhấn mạnh đến việc tôn trọng luật pháp, nhưng có thể thay đổi cả Hiến pháp trong một cái chớp mắt, nếu thấy có lợi cho mình.
Trong nội bộ, việc kiểm soát đảng Cộng Sản Trung Cộng bị siết chặt chưa từng thấy dưới triều đại ông Tập. Cả một tập thể luật sư bênh vực cho nhân quyền bị chôn vùi : khoảng 200 luật sư bị bắt bớ, tống giam. Việc kiểm soát công dân được tối ưu hóa qua « hệ thống tín nhiệm xã hội » dựa trên một kho dữ liệu khổng lồ, với các biện pháp tưởng thưởng hay trừng phạt trong đời sống hàng ngày, người dân được cho điểm « tín nhiệm » từ thấp đến cao.
Khu « tự trị » Tân Cương, nơi đông đảo người Duy Ngô Nhĩ và những người thiểu số theo đạo Hồi khác sinh sống, đã trở thành một nhà nước công an toàn trị, với những vụ bắt bớ hàng loạt và mạng lưới các trại tập trung cải tạo.

Bẫy nợ tàn khốc « Một vành đai, Một con đường »
Đối với thế giới bên ngoài, Bắc Kinh theo đuổi chính sách nhằm thống trị toàn cầu. Công cụ chủ yếu là « Sáng kiến Một vành đai, Một con đường » (Belt and Road Initiative – BRI), trong đó Trung Cộng cho các quốc gia tham gia chương trình này vay tiền để đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Các món tín dụng của dự án tỏ ra hấp dẫn, nhưng trên thực tế nhằm trói buộc các nước đi vay, trở thành lệ thuộc vào chủ nợ Bắc Kinh.
Phương Tây đã từng cố gắng một cách tuyệt vọng để coi Trung Cộng là một thế lực có thể hợp tác được, nhưng Bắc Kinh đã làm cho họ không thể duy trì được ảo vọng này. Khi Sri Lanka không thể trả nổi các món nợ, Trung Cộng bèn chiếm lấy quyền kiểm soát hải cảng đã cho vay để xây lên, rộng đến 15.000 mẫu Anh (trên 6.000 hecta). Cảng này được nhượng quyền khai thác đến 99 năm, Trung Cộng áp đặt một kiểu như nhượng địa Hồng Kông đối với một nước nhỏ yếu hơn.
Ví dụ khác về các nạn nhân của bẫy nợ Trung Cộng là Zambia, vào cuối năm 2018 đã bị mất quyền kiểm soát phi trường quốc tế lớn nhất nước. Còn Kenya đang có nguy cơ phải giao hải cảng chính ở Mombasa cho Bắc Kinh, vì không thể trả được món nợ đã vay để mở tuyến đường xe lửa từ Mombasa đến Nairobi. Công trình này do Trung Cộng xây dựng, nhưng chẳng mang lại lợi lộc gì.

891

Tuesday, March 19th 2019, 3:46am

Giở trò hăm dọa mỗi khi bị phê phán
Để tự làm trầm trọng thêm các vấn đề, khi gặp phải sự phản kháng, Tập Cận Bình và quan chức Bắc Kinh lại giở trò đe dọa. Sau khi New Zealand đứng về phía các nước phương Tây chống lại Hoa Vi, thủ tướng nước này là bà Jacinda Ardern đã không thể tiến hành chuyến viếng thăm Trung Cộng vốn đã được lên kế hoạch từ lâu, và một dự án du lịch đã được xúc tiến rộng rãi bỗng bị hủy bỏ một cách thô bạo.
Cũng tại New Zealand, giáo sư Anne-Marie Brady của trường đại học Canterbury, sau khi cho đăng một bài viết chỉ trích ảnh hưởng của Trung Cộng lên đất nước mình, bản thân bà và gia đình đã trở thành mục tiêu của một chiến dịch hăm dọa mà bà cho là do chính quyền Bắc Kinh tổ chức. Vụ này đã gây xôn xao không ít trong dư luận.
Khi bộ trưởng Quốc Phòng Anh đưa ra những lời phê phán về việc Trung Cộng bành trướng trên Biển Đông, chuyến viếng thăm của bộ trưởng Tài Chính nước này bị Bắc Kinh hủy bỏ. Na Uy buộc phải ký kết một hiệp ước hữu nghị, trong đó chính phủ nước này xưa nay vốn là tiếng nói bảo vệ nhân quyền, lại phải im lặng trước những lạm dụng của Bắc Kinh.
Nhưng khi phương Tây buộc lòng phản phản ứng, quá trình lập lại thăng bằng về quyền lực rốt cuộc đã bắt đầu khiến cho không gian hành động của Trung Cộng bị thu hẹp lại. Đài Loan là nước được hưởng lợi ngay lập tức trước tình trạng đối địch giữa chủ nghĩa toàn trị và dân chủ. Mối nguy hiểm là ở chỗ Trung Cộng sẽ chà đạp lên tự do, hiện nay vốn đã bị thu hẹp so với một năm trước đó.

Tác giả Stein Ringen nhắc lại, thủ tướng Anh Winston Churchill trong những năm đầu sau Đệ nhị Thế chiến đã nói rằng ông không tin tổng bí thư Liên Xô Josef Stalin muốn chiến tranh, nhưng Stalin chỉ muốn thu được chiến lợi phẩm từ chiến tranh. Có thể phát biểu tương tự về Tập Cận Bình ngày nay. Nhưng giờ đây phương Tây đã tìm được tiếng nói để chống lại sự lạm dụng quyền lực của Trung Cộng , và không ngần ngại lớn giọng trước những hành vi lũng đoạn của Bắc Kinh.

892

Tuesday, March 19th 2019, 4:08am

Foxconn ‘rút quân’ về Đài Loan, từ bỏ Trung Cộng
Mỹ Khúc

Foxconn sẽ đầu tư mạnh vào Đài Loan thay vì Trung Cộng vì xung đột thương mại Mỹ - Trung và lý do chính trị. Foxconn, đối tác của Apple đang xem xét chuyển một số máy chủ sản xuất từ Trung Cộng sang Đài Loan và tuyển dụng tới 3.000 kỹ sư phần mềm giỏi vào làm việc cho trung tâm xử lý dữ liệu lớn ở Cao Hùng.
Chủ tịch Tập đoàn, ông Quách Thái Minh (Terry Gou) cho biết, lý do chuyển dời nhà máy là do cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng , và vấn đề an ninh mạng.

Theo Nikkei Asian Review báo cáo vào ngày 17/3, vào chiều Chủ nhật, ông Quách Thái Minh phát biểu trong một cuộc họp báo được tổ chức tại Cao Hùng:
“Chúng tôi không biết cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung sẽ tiến triển như thế nào. Một số dữ liệu nhạy cảm phải được lưu trữ ở vị trí bên thứ ba và Đài Loan ở vị trí trung lập giữa Trung Cộng và Hoa Kỳ”. Chúng tôi được nhiều khách hàng yêu cầu lưu trữ dữ liệu tại Đài Loan … bởi vì chính phủ ở đây sẽ không yêu cầu chúng tôi chia sẻ dữ liệu”.
Hiện tại, để giải quyết xung đột thương mại và tranh chấp kỹ thuật trường kỳ giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng , hai bên đang cố gắng đàm phán để đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Hoa Kỳ liên tục cáo buộc các công ty Trung Cộng và Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), điển hình là Huawei vì gây ra mối đe dọa an ninh đối với Mỹ và thế giới, nghi ngờ họ ăn cắp bí mật thương mại và yêu cầu cưỡng chế các công ty Hoa Kỳ chuyển giao công nghệ. Tất nhiên, cả Bắc Kinh và Huawei đều phủ nhận điều này.

Foxconn Technology Group không chỉ là đối tác lắp ráp điện thoại iPhone, mà còn xây dựng các máy chủ, thiết bị lưu trữ và viễn thông cho các khách hàng như HP, Dell EMC, Huawei, Ericsson, Nokia và Cisco. Chủ tịch Quách Thái Minh cho biết ông đang xem xét việc di dời các sản phẩm liên quan đến xử lý dữ liệu do nhà máy Foxconn ở Thiên Tân và Thâm Quyến sản xuất chuyển đến Cao Hùng. Foxconn đã thành lập một trung tâm nghiên cứu và phát triển phần mềm tại Cao Hùng từ nhiều năm trước đó.

Tại Chương trình USA Open for Business, ông Quách đã kể lại quá trình khởi nghiệp từ đơn đặt hàng của một công ty ở Trung Tây 44 năm trước đã giúp ông bắt đầu công ty như thế nào. Ông Quách Thái Minh còn hé lộ, Foxconn có kế hoạch mở rộng trung tâm phần mềm của mình, bằng cách tuyển dụng tới 3.000 nhân viên trí tuệ nhân tạo trong hai năm tới, hiện tại tập đoàn có khoảng 300 kỹ sư phần mềm đang làm việc.
Foxconn đang nhắm đến mục tiêu biến Cao Hùng thành trung tâm xử lý dữ liệu trí tuệ nhân tạo toàn cầu của công ty về các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ y tế, ứng dụng ô tô và công nghiệp, v.v. Công ty có thể thành lập một nhà máy mới ở Cao Hùng để giải quyết vấn đề chuyển giao sản xuất tiềm năng. Chính các khách hàng Hoa Kỳ và Trung Cộng đã yêu cầu Foxconn lưu trữ đại dữ liệu nhạy cảm ở Đài Loan để đảm bảo an toàn, theo Nikkei.

Trong cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, Đài Loan có một vị trí quan trọng như là “bộ đệm kỹ thuật” giữa hai quốc gia đang tranh chấp này, ông Quách nhận định:
“Đài Loan, đặc biệt là Cao Hùng, về mặt địa lý rất gần với Trung Cộng và Hoa Kỳ. Cao Hùng có thể trở thành một trung tâm lưu truyền dữ liệu”.

Theo các nguồn tin nội bộ, Foxconn đang nghiên cứu tính khả thi của việc di dời một số bộ phận sản xuất của mình sang Cao Hùng, nhưng mọi chuyện vẫn còn trong giai đoạn sơ bộ.

“Những lo ngại về an ninh của các công ty Hoa Kỳ là hoàn toàn hợp lý”
Foxconn không phải là công ty duy nhất xem xét di chuyển các sản phẩm liên quan đến trung tâm dữ liệu ra bên ngoài Trung Cộng. Vào đầu tháng 3, Nikkei Asian Review đưa tin, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Cổ phần Công nghệ Quang Bảo (Lite-On Technology) tiết lộ, công ty đang thiết lập một nhà máy mới ở Đài Loan, để chuẩn bị chuyển các mô-đun điện nguồn máy chủ từ Trung Cộng đại lục sang Đài Loan, lý do là khách hàng công ty lo lắng về các hoạt động gián điệp không gian mạng của ĐCSTQ.
Lite-On Technology đang đầu tư 10 tỷ đô la Đài Loan (hơn 7,5 nghìn tỷ đồng) để xây dựng nhà máy tại Cao Hùng, nhằm sản xuất các mô-đun điện nguồn máy chủ cho các khách hàng công ty như: Dell EMC, HP và IBM.

Một giám đốc điều hành trước đây đã nói với Nikkei, do vấn đề an ninh thông tin và vấn đề hải quan, Quanta Computer đã di chuyển một số mô-đun máy chủ trở về Đài Loan. Quanta Computer là một nhà tích hợp trung tâm dữ liệu lớn của Google, Facebook và các công ty khác.
Giám đốc điều hành này cho biết, ba lý do chính khiến Quanta Computer và khách hàng quyết định chuyển dây chuyền sản xuất sang Đài Loan là: an ninh mạng, thuế quan và rủi ro chính trị.
Điền Trì Vĩ (Tien Chin-wei), Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Công nghệ An ninh mạng Đài Loan nói với tờ Nikkei Asia Review rằng đối với các công ty Hoa Kỳ, những lo ngại như vậy là hoàn toàn hợp lý. Điền Trì Vĩ cho hay:
“Về mặt kỹ thuật, tin tặc có thể lợi dụng hệ thống cung cấp điện nguồn hoặc dây điện nguồn để lấy dữ liệu từ máy chủ”.

893

Wednesday, March 20th 2019, 3:44am

Venezuela : Nhờ đâu Maduro vẫn tại vị sau 45 ngày sóng gió ?
RFI Tiếng Việt
Thụy My
Đăng ngày 15-03-2019

BáoLes Echos ngày 15/03/2019 nhận định “Venezuela : Khả năng hồi phục đáng kinh ngạc của Nicolas Maduro”. Được cho là chắc chắn sẽ bị lật đổ cách đây 45 ngày khi thủ lãnh đối lập Juan Guaido tự phong tổng thống lâm thời, Maduro đến nay vẫn chống chọi được và thời gian đang đứng về phía ông ta.

Sau nhiều năm khủng hoảng kinh tế trầm trọng khiến dân chúng kiệt lực và bị cô lập trên trường quốc tế, hồi kết của tổng thống Nicolas Maduro xem chừng đã rõ. Chủ tịch Quốc Hội Juan Guaido, 35 tuổi, người mà Maduro gọi là “cậu bé”, có được sự công nhận của 50 quốc gia, với tỉ lệ tín nhiệm trong dân chúng là 60% trong khi tổng thống đương nhiệm chỉ có 14%. Vì sao một tháng rưỡi qua, chàng thanh niên Guaido vẫn chưa lật đổ được đối thủ ?

Trong cuộc song đấu, phần thắng lần lượt nghiêng về bên này hoặc bên kia. Chẳng hạn hôm 23/1, Juan Guaido hứa hẹn sẽ đưa vào Venezuela 250 tấn viện trợ nhân đạo, nhưng rốt cuộc số hàng này vẫn bị kẹt lại bên kia biên giới. Rõ ràng đây là chiến thắng của Nicolas Maduro. Vài ngày sau đó, sau khi đi thăm một số nước châu Mỹ La-tinh bất chấp lệnh cấm xuất cảnh và lời đe dọa tống giam của Maduro, Juan Guaido không hề e ngại khi quay về Venezuela. Lần này đến lượt tổng thống bị mất mặt, phải lờ đi như không hề biết.

Tuy nhiên, Nicolas Maduro vẫn trụ lại được, chủ yếu nhờ sự ủng hộ của quân đội. Ông Gaspard Estrada, giám đốc điều hành OPALC chuyên nghiên cứu về châu Mỹ La-tinh của Sciences Po nhắc nhở, đó chính là hòn đá tảng của hệ thống. Ngay khi vừa nhậm chức, Maduro đã tăng gấp đôi số tướng lãnh và bổ nhiệm họ vào các chức vụ quan trọng trong nền kinh tế, như quản lý việc nhập khẩu thực phẩm, kiểm soát xuất khẩu dầu lửa. Những chiếc ghế mang tính chiến lược trong một đất nước đang khủng hoảng nặng nề cũng hết sức béo bở.
Thế nên không có gì đáng ngạc nhiên khi các sĩ quan cao cấp vẫn trung thành với Maduro, làm ngơ trước lời kêu gọi của Guaido. Một số sĩ quan, như tùy viên quân sự Venezuela ở Washington đã bỏ sang hàng ngũ đối lập, nhưng vẫn chưa đủ để tạo nên một phong trào. Còn đối với lính thì đã có đến 10.000 người bỏ ngũ từ năm 2016. Juan Guaido hiểu hơn ai hết là phải tác động vào quân đội mới lật được Nicolas Maduro, tuy nhiên đề nghị ân xá của ông vẫn không gây được hiệu quả.

Trong khi chờ đợi, thời gian đang đứng về phía Maduro. Không chỉ có quân đội, ông ta còn nắm trong tay lực lượng bán quân sự cánh tả “colectivo” gồm mấy chục ngàn thành viên đang hoành hành tại những khu phố bình dân, bên cạnh đó là lực lượng đặc biệt. Đe dọa can thiệp quân sự của tổng thống Mỹ Donald Trump không được các nước châu Mỹ La-tinh và châu Âu hoan nghênh.
Như vậy trừ phi có một sự kiện đặc biệt nào đó xảy ra, không có sự can thiệp quân sự của Mỹ và sự quay đầu của các tướng lãnh, Maduro vẫn có thể điềm nhiên tại vị. Cũng giống như Bachar Al Assad, tám năm sau khi xảy ra cuộc xung đột, vẫn đang là tổng thống Syria, nhờ có sự giúp sức của Nga và Iran. Tương tự, Maduro đang được Matxcơva nhiệt tình ủng hộ, và “con lật đật” này vẫn ngóc đầu dậy được sau mỗi đợt sóng gió.

894

Wednesday, March 20th 2019, 3:46am

Phái bộ LHQ thị sát Venezuela: Xô xát giữa phe thân và chống Maduro
RFI Tiếng Việt
Mai Vân
Đăng ngày 18-03-2019

Tại Venezuela, va chạm giữa hai phe ủng hộ và chống đối tổng thống Maduro đã bùng lên vào hôm qua, 17/03/2019 trước một bệnh viện ở Barquisimeto, miền tây bắc, trong lúc bệnh viện chờ đón một phái đoàn Liên Hiệp Quốc do Cao Ủy Nhân Quyền Michelle Bachelet cử đến.
Chuyến thị sát tình hình của phái bộ nhân quyền Liên Hiệp Quốc đã gây bão tại Venezuela do nhiều người trong phe đối lập e ngại chính quyền Maduro tìm cách che giấu tầm mức cuộc khủng hoảng.
Thông tín viên RFI, Benjamin Delille tường thuật từ Caracas:
Từ gần một tuần lễ nay, phái bộ kỹ thuật của Liên Hiệp Quốc đã đi ngang dọc Venezuela với một chương trình dầy đặc. Tại mỗi nơi phái bộ dừng chân, rất nhiều người thuộc phe đối lập đã tập hợp lại và cố cho phái đoàn thấy quy mô khủng hoảng ở Venezuela.
Nhiều người trong số họ, nhất là các bác sĩ, hôm qua, đã bị một nhóm người tấn công, ném đá trong lúc đứng chờ phái bộ trước bệnh viện Barquisimeto. Theo Jaime Lorenzo của tổ chức Medicos Unidos, những người tấn công là phe ủng hộ tổng thống Nicolas Maduro.
Mặc dù có sự cố trên, nhưng chuyến thăm của đại diện Liên Hiệp Quốc đã diễn ra yên ổn. Tuy nhiên sự kiện cho thấy sự căng thẳng chung quanh chuyến đi của đoàn Liên Hiệp Quốc. Nhiều tổ chức phi chính phủ tố cáo ông Maduro cố che giấu thực tế ở đất nước Venezuela, nhất là tại các bệnh viện.
Mục tiêu của phái bộ Liên Hiệp Quốc là chuẩn bị cho khả năng Cao Ủy Nhân Quyền Michelle Bachelet đến thăm. Bà đã được mời từ tháng 11 vừa qua.
Tuy nhiên hiện nay bà Michelle Bachelet đang bị phe đối lập Venezuela chỉ trích là đã không lên án mạnh mẽ chính quyền Nicolas Maduro.


Khủng hoảng Venezuela leo thang: hiểm họa từ phe nổi dậy Colombia
BBC Tiếng Việt
19/03/2019

Trong lúc Mỹ đang thực hiện cú thúc đẩy ngoại giao lớn nhất từ trước tới nay tại Châu Mỹ Latin để tìm cách lật đổ Tổng thống Venezuela, Nicolas Maduro, quân đội Hoa Kỳ đang phải để mắt tới một ‘phó phẩm’ của cuộc khủng hoảng: đó chính là lực lượng nổi dậy Colombia ngày càng lớn mạnh trên cả hai phía biên giới của Venezuela.
Giới chức Mỹ cho Reuters biết Hoa Kỳ tăng cường tập trung tới các phần tử nổi dậy này cũng như tăng cường chia sẻ tình báo với giới chức Colombia.
Mỹ nhìn thấy mối đe dọa ngày càng tăng từ cả Quân đội Giải phóng Quốc gia của Colombia (ELN) và các nhánh của Lực lượng Võ trang Cách mạng của Colombia (FARC) vốn không chịu tuân thủ thỏa thuận hòa bình 2016 để chấm dứt 50 năm nội chiến.
Mỹ tin rằng các phần tử nội dậy này đang lợi dụng cuộc khủng hoảng ở Venezuela để mở rộng các hoạt động bất hợp pháp lâu nay kể cả việc buôn bán ma túy cũng như vươn xa ‘vòi bạch tuột’ vào đất nước này.
Những nguy cơ từ phe nổi dậy ở cả hai bên biên giới Colombia-Venezuela càng làm cho cuộc khủng hoảng ở Venezuela thêm phức tạp.
Giới chức Mỹ đồng loạt nhấn mạnh đến các biện pháp ngoại giao và kinh tế để buộc Tổng thống Venezuela, Nicolas Maduro, phải ra đi nhưng chỉ huy Bộ Tư lệnh phía Nam của Mỹ, Đô đốc Craig Faller, cho biết quân đội Hoa Kỳ sẵn sàng đưa ra các phương án nếu cần thiết.
Tuy nhiên, ông cũng cho biết không một đồng minh nào của Mỹ trong khu vực mưu tìm giải pháp quân sự cho cuộc khủng hoảng Venezuela.

895

Wednesday, March 20th 2019, 3:47am

Phe đối lập kiểm soát cơ sở ngoại giao Venezuela ở Mỹ
VOA Tiếng Việt
19/03/2019

Đại diện của thủ lĩnh đối lập Venezuela, ông Juan Guaido, đã kiểm soát ba cơ sở ngoại giao của nước này ở Hoa Kỳ.
Reuters dẫn lời đặc sứ của ông Guaido tại Mỹ nói như vậy hôm 18/3, trong bối cảnh phe đối lập đang tăng tốc chiến dịch nhằm lật đổ Tổng thống theo đường lối xã hội chủ nghĩa, ông Nicolas Maduro.
Ông Carlos Vecchio nói rằng phe đối lập đã kiểm soát hai tòa nhà thuộc về Bộ Quốc phòng Venezuela ở Washington và một tòa nhà lãnh sự ở New York.
Đặc sứ này nói thêm rằng nhóm của ông dự kiến sẽ kiểm soát đại sứ quán của Venezuela ở Washington “trong những ngày tới”.
“Chúng tôi tiến hành những bước đi này nhằm bảo quản tài sản của người dân Venezuela tại đây”, ông Vecchio nói.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Robert Palladino nói với các phóng viên rằng Mỹ “vui lòng hỗ trợ các đề nghị này”.
Trong một tuyên bố, theo Reuters, Bộ Ngoại giao Venezuela kêu gọi chính quyền Mỹ “tiến hành các biện pháp cần thiết nhằm ngay lập tức đảo ngược việc cưỡng chiếm” các văn phòng ngoại giao của nước này.
Bộ này cũng nói rằng việc chuyển giao quyền sở hữu vi phạm luật lệ quốc tế về việc bảo vệ tài sản ngoại giao.

Hội đàm Mỹ-Nga về Venezuela bế tắc
VOA Tiếng Việt
20/03/2019
Các cuộc đàm phán cao cấp Mỹ-Nga về cách thức hóa giải cuộc khủng hoảng của Venezuela kết thúc vào ngày thứ Ba trong khi hai bên vẫn còn mâu thuẫn về tính chính danh của Tổng thống Nicolas Maduro.
Nga nói ông Maduro vẫn là nhà lãnh đạo chính danh duy nhất của đất nước trong khi Mỹ và nhiều nước phương Tây khác hậu thuẫn Juan Guaido, người đứng đầu Quốc hội do phe đối lập kiểm soát và đã viện dẫn một điều khoản Hiến pháp vào tháng 1 để tuyên bố là Tổng thống lâm thời.
Thông tấn xã TASS dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov nói hai bên không thể thu hẹp cách biệt lập trường của mình và Moscow đã cảnh báo Washington chớ can thiệp quân sự vào Venezuela.
Đại diện Đặc biệt của Mỹ Elliot Abrams nói với các nhà báo rằng điểm gây tranh cãi vẫn là “ai giữ danh hiệu Tổng thống” ở Venezuela.
Ông gọi cuộc hội đàm ngày thứ Ba là hữu ích, có thực chất và nghiêm túc và cho biết hai bên đều đồng ý về “chiều sâu của cuộc khủng hoảng.” Ông Ryabkov nói Nga ngày càng lo ngại về các chế tài của Mỹ đối với quốc gia Mỹ Latin này.
Vài giờ trước đó, Mỹ áp đặt các chế tài lên công ty khai thác vàng quốc doanh của Venezuela là Minerven và Chủ tịch công ty, Adrian Perdomo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói rằng tất cả các lựa chọn đang được cân nhắc đối với Venezuela, một lập trường mà ông Abrams nói phía Nga có nêu ra tại cuộc họp ngày thứ Ba.

This post has been edited 1 times, last edit by "nguoi pham" (Mar 20th 2019, 3:56am)


896

Wednesday, March 20th 2019, 4:07am

Mạng di động 5G: Đức độc lập với Mỹ và sáng suốt với Trung Cộng
RFI Tiếng Việt
Tú Anh
Đăng ngày 19-03-2019

Hôm nay, 19/03/2019, Đức khởi động gọi thầu xây dựng mạng viễn thông, di động siêu tốc thế hệ 5 (5G). Điểm đặc biệt là Berlin không loại trừ trang thiết bị của tập đoàn Trung Cộng Hoa Vi bất chấp những khuyến cáo và đe dọa của Washington xét lại quan hệ an ninh xuyên Đại Tây Dương.
Chiến thuật trung dung của Đức thể hiện tinh thần độc lập, không khoan nhượng với cả Mỹ và Trung Cộng .
Gọi thầu quốc tế bắt đầu vào lúc 10 giờ sáng nay, giờ địa phương, dưới sự giám sát của Cơ quan liên bang Đức về internet. Jochen Homann, chủ tịch cơ quan này tuyên bố như sau: Đến từ Trung Cộng hay Thụy Điển, điều đó không quan trọng, miễn là các công ty cung cấp trang thiết bị đáp ứng những chuẩn mực và kiểm soát an ninh của nước Đức .
Tổng cộng có 41 « khối chu kỳ » sẽ được phân chia cho bốn công ty dịch vụ viễn thông của ba nước Đức, Anh, Tây Ban Nha trong danh sách đấu thầu gồm Deutsche Telekom, 1&1/Drillisch, Vodafone và Telefónica/O2 .
Tập đoàn Trung Cộng Hoa Vi không tranh thầu nhưng với tư cách là doanh nghiệp chế tạo trang thiết bị, Hoa Vi cũng như ZTE, đã bán cho bốn công ty dịch vụ kể trên các loại linh kiện, an-ten thu phát sóng, đương nhiên có tham vọng tiếp tục tham gia vào thời đại 5G tại Đức nói riêng và tại châu Âu nói chung.
Đi trước trong tiến bộ công nghệ học, tập đoàn Hoa Vi trở thành « thủ lĩnh » không thể tranh cãi được trong lãnh vực mạng di động siêu tốc thế hệ 5. Nếu Đức, hay châu Âu, không sử dụng công nghệ của Hoa Vi thì khó tránh được tình trạng chậm trễ.
Nhưng đối với Washington, các an-ten của Hoa Vi là « con ngựa thành Troie » của thế kỷ 21, làm nội gián, đánh cắp dữ liệu cho chính quyền Hoa lục. Tập đoàn Hoa Vi bị trói buộc với an ninh Trung Cộng theo một đạo luật ban hành vào năm 2017, theo đó mọi công dân và doanh nghiệp Trung Cộng có bổn phận hợp tác với cơ quan an ninh tình báo.

Đức đặc biệt bị Mỹ chiếu cố
Ba nước Úc, New Zealand và Nhật Bản đã loại trang thiết bị của Hoa Vi trong khi các chính phủ châu Âu nhận được khuyến cáo, cảnh giác của các cơ quan tình báo liên hệ về nguy cơ « con ngựa thành Troie » của Trung Cộng .
Nước Đức của Angela Merkel đặc biệt bị áp lực rất mạnh của Washington. Gần đây trong một bức thư gửi bộ trưởng kinh tế Đức Peter Altmaier, một người thân cận với thủ tướng Angela Merkel, đại sứ Mỹ tại Berlin cảnh báo rằng nếu chính phủ Đức không cấm cửa Hoa Vi thì Mỹ sẽ xét lại mối hợp tác về tình báo và an ninh mạng.
Tiếp theo đó, tư lệnh lực lượng đồng minh tại châu Âu, tướng Mỹ Curtis Scaparrotti khẳng định « để bảo mật, NATO sẽ ngưng liên lạc với các sĩ quan Đức nếu Berlin cộng tác với Hoa Vi ». Theo tuần báo Der Spiegel, giới tình báo Đức cũng có cùng lo ngại.
Thế nhưng, chính phủ Đức dường như gạt bỏ ngoài tai những đe dọa hay khuyến cáo này. Hư thực ra sao ?

Con đường trung dung nhưng nghiêm ngặt
Theo AFP, lý do đầu tiên, theo lý giải cúa bộ trưởng Nội Vụ Horst Seehofer hồi tuần trước, Berlin không muốn mở một mặt trận thứ hai với Bắc Kinh sau khi đã ra luật chống các nhà đầu tư Trung Cộng , tuy không nói ra, mua các công ty có giá trị chiến lược của Đức.
Nhưng không phải vì thế mà chính phủ Đức xem nhẹ an ninh quốc gia và đồng minh Hoa Kỳ. Thủ tướng Angela Merkel cho biết sẽ « thảo luận » chiến lược bảo mật với Washington. Còn đối với Trung Cộng , thay vì cấm hay không cấm, Berlin chọn thái độ trung dung và sáng suốt. Theo báo chí, chính phủ Đức đánh ván bài lật ngửa, với chuẩn mực có giá trị như nhau đối với mỗi đối tác từ quản lý dịch vụ, trang thiết bị và nhà cung cấp trang thiết bị với các điều kiện nghiêm ngặt có mã số gốc, kiểm chứng trong phòng thí nghiệm và bảo đảm không cài linh kiện đánh cắp thông tin. Cũng trong chiều hướng này, chính phủ Đức có thể yêu cầu thay thế một trang thiết bị đã được lắp ráp. Nói cách khác, Hoa Vi có thể bị loại trừ mà chính phủ Đức không cần tuyên bố chọc giận Bắc Kinh, theo phân tích của nhật báo Handelsblatt.

897

Thursday, March 21st 2019, 4:03am

Trung Cộng : Cái gai của Ấn Độ ở Pakistan
The ObserverPosted on12/03/2019
Nguồn: Shashi Tharoor, “India’s China Problem in Pakistan”, Project Syndicate, 04/03/2019.
Biên dịch: Phan Nguyên

Người ta chỉ có thể hy vọng rằng những căng thẳng mới nhất giữa Ấn Độ và Pakistan, vốm nổ ra sau một cuộc tấn công khủng bố vào tháng trước giết chết hơn 40 cảnh sát bán quân sự Ấn Độ và làm bị thương một số người khác ở quận Pulwama của bang Jammu và Kashmir, sẽ được giải quyết một cách hòa bình.

Nhưng dù cuộc khủng hoảng đang diễn ra có kết thúc như thế nào đi nữa, cuộc xung đột giữa hai nước đã đưa ra ánh sáng một nhân tố thứ ba: Trung Cộng.

Vụ tấn công mới nhất ở Jammu và Kashmir, giáp biên giới Pakistan, đã đặt ra những câu hỏi mới về việc Trung Cộng tiếp tục bảo vệ tổ chức khủng bố Jaish-e-Mohammed (JeM) có trụ sở ở Pakistan. JeM đã nhanh chóng tuyên bố đứng đằng sau vụ đánh bom, được thực hiện bởi một kẻ đánh bom liều chết 21 tuổi, người đã kích nổ khoảng 300 kg RDX trong một cuộc tấn công vào một đoàn xe cảnh sát gồm 78 xe.

Ấn Độ có một lịch sử nhục nhã liên quan tới kẻ sáng lập và thủ lĩnh của JeM, Maulana Masood Azhar, người đã được thả ra từ một nhà tù Ấn Độ vào năm 1999, cùng với hai kẻ khủng bố khác, để đổi lấy các hành khách trên một chuyến bay của hãng Hàng không Ấn Độ mà những kẻ khủng bố Pakistan đã bắt cóc và đưa tới Kandahar, lúc đó thuộc Afghanistan do Taliban quản lý. (Một trong những kẻ được thả ra cùng với Azhar đã gây ra vụ giết nhà báo người Mỹ Daniel Pearl sau đó.) JeM sau đó đã tiến hành nhiều cuộc tấn công khủng bố vào Ấn Độ, bao gồm một cuộc tấn công năm 2016 vào một căn cứ quân sự ở Uri, cũng ở Jammu và Kashmir, giết chết 19 binh sĩ, qua đó khiến Ấn Độ tiến hành một cuộc tấn công trả đũa chớp nhoáng được báo chí đưa tin nhiều vào một trại huấn luyện của JeM.

Mặc dù Pakistan chiến đấu chống lại một số tổ chức khủng bố Hồi giáo bạo lực (đáng chú ý là nhóm Taliban Pakistan, những kẻ đang tìm cách lật đổ chính phủ Pakistan), họ cũng theo đuổi các mục tiêu chiến lược bằng cách tài trợ, huấn luyện và trang bị cho các nhóm khủng bố tấn công các mục tiêu ở Ấn Độ, Afghanistan và Iran. Trong điệu vũ tango rùng rợn của Pakistan với chủ nghĩa khủng bố, Azhar và JeM có trụ sở công khai đặt tại thị trấn Bahawalpur, điều hành các cơ sở huấn luyện và trại vũ trang ở một số địa điểm, bao gồm Balakot (nơi Không quân Ấn Độ đã nhắm tới trong cuộc không kích vào ngày 26 tháng 2).

Azhar đi lại và diễn thuyết thoải mái trên khắp Pakistan, khoe khoang thành tích khủng bố của mình. Tương tự là Hafiz Saeed, chỉ huy nhóm Lashkar-e-Taiba và là kẻ bị cáo buộc chủ mưu “vụ tấn công ngày 26/11”, giết chết 166 dân thường ở Mumbai năm 2008.
Chính phủ Ấn Độ đã cố gắng trừng phạt Azhar bị theo Nghị quyết 1267 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nghị quyết sẽ đóng băng các tài khoản ngân hàng và hạn chế sự đi lại của Azhar bên ngoài Pakistan. Mặc dù 14 trong số 15 thành viên của Hội đồng Bảo an ủng hộ nghị quyết này, nhưng Trung Cộng , đồng minh trung thành của Pakistan, đã phủ quyết nó ba lần.
Những lý do đằng sau sự ngoan cố của Trung Cộng không khó để nhận ra. Trung Cộng tự gọi mình là một đồng minh trong mọi hoàn cảnh của Pakistan, nước được Trung Cộng coi là một đối trọng hữu ích với Ấn Độ.
Hơn nữa, Pakistan là một nhân tố chính trong Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Cộng (BRI), trong đó một dự án chủ chốt là Hành lang Kinh tế Trung Cộng -Pakistan (CPEC), kết nối phía tây Trung Cộng với cảng Gwadar trên bờ biển Balochistan của Pakistan.
Khi hoàn thành, Dự án CPEC trị giá 66 tỷ USD sẽ là dự án phát triển lớn nhất ở nước ngoài của Trung Cộng và sẽ giảm hơn một nửa chi phí vận chuyển cho hoạt động thương mại của Trung Cộng với Vịnh Ba Tư. Đây cũng là một dự án uy tín cho Trung Cộng và là một dự án kinh tế quan trọng, và dường như nó cũng khẳng định vai trò không thể thiếu của Pakistan trong các tính toán địa chính trị của Trung Cộng trong một thời gian dài sắp tới.

Mặc dù Trung Cộng đã cùng các quốc gia khác trên toàn cầu lên án vụ đánh bom tự sát ngày 14 tháng 2, nhưng chính phủ của họ một lần nữa nói rõ rằng họ không vội vàng ủng hộ việc trừng phạt Azhar. Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Cộng Geng Shuang nói rằng:
“Chúng tôi vô cùng sốc trước cuộc tấn công này. Chúng tôi bày tỏ sự chia buồn và cảm thông sâu sắc với các gia đình nạn nhân”.

Nhưng kỳ lạ thay lại trích dẫn “thủ tục” của Liên Hợp Quốc để khẳng định lại lập trường của chính phủ Trung Cộng.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, người đang phải đối diện với một cuộc bầu cử toàn quốc bắt đầu từ tháng 4, đang chịu áp lực trong nước đáng kể phải hành động quyết liệt chống lại JeM. Tại một sự kiện ngay sau vụ tấn công ở Pulwama, Modi nói:
“Có rất nhiều sự tức giận, máu của người dân đang sôi sục. Chúng tôi sẽ phản ứng mạnh mẽ. Chúng tôi sẽ đưa các lực lượng đứng sau vụ tấn công ra trước công lý”.

Việc một máy bay phản lực Ấn Độ bị bắn hạ và viên phi công bị bắt giữ rồi phóng thích sau đó có thể đã giúp hạ nhiệt cuộc khủng hoảng. Nhưng mặc dù hai nước đã bị đưa đến bờ vực chiến tranh, Ấn Độ biết rằng các lựa chọn chính của họ vẫn là qua kênh ngoại giao.

898

Thursday, March 21st 2019, 4:04am

Mong muốn của Ấn Độ trong việc cô lập Pakistan trên trường quốc tế vì nước này hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố đã vấp phải bức tường là sự hỗ trợ của Trung Cộng dành cho chính phủ ở Islamabad. Các quốc gia khác cũng vậy, có các lý do song phương để không cô lập Pakistan. Hoa Kỳ cần Pakistan vì vấn đề Afghanistan, đặc biệt trong vai trò một kênh kể đàm phán một thỏa thuận với lực lượng Taliban ở Afghanistan.

Nhưng Modi đặc biệt mất mặt khi Trung Cộng tiếp tục hỗ trợ cho Pakistan, điều đi ngược lại “tinh thần Vũ Hán” mà ông tuyên bố đã thiết lập với Chủ tịch Tập Cận Bình sau hội nghị thượng đỉnh năm ngoái tại thành phố miền trung Trung Cộng . Khi còn là thủ lĩnh phe đối lập, Modi đã chỉ trích gay gắt chính phủ Ấn Độ vì đã nhân nhượng Trung Cộng .
Nhưng kể từ khi ông trở thành thủ tướng, Trung Cộng đã tiếp tục ngăn Ấn Độ gia nhập Nhóm các nhà cung cấp hạt nhân. Modi cũng không thể ngăn Trung Cộng xây dựng dự án CPEC chạy qua khu vực Kashmir do Pakistan kiểm soát (điều Ấn Độ coi là một sự vi phạm chủ quyền của mình) hay ngăn Trung Cộng tái khẳng định các yêu sách của mình đối với bang Arunachal Pradesh của Ấn Độ (mà Trung Cộng coi là khu vực “Nam Tây Tạng”). Giờ đây, “tinh thần Vũ Hán”, nếu nó có thực chứ không chỉ là những thông cáo báo chí, đã bị phá vỡ tan tành.

Năm ngoái, Ủy ban Thường vụ Quốc hội Ấn Độ về các vấn đề đối ngoại (mà tôi làm chủ tịch) đã ban hành một báo cáo về quan hệ Trung-Ấn, kết luận chính phủ Modi đã “quá thận trọng” trước các vấn đề nhạy cảm của Trung Cộng và cho rằng Ấn Độ không thể tiếp tục chính sách đối ngoại quỵ lụy của mình trước Trung Cộng.

Sau vụ tấn công Pulwama, Hoa Kỳ yêu cầu Pakistan ngay lập tức chấm dứt hỗ trợ và cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho tất cả các nhóm khủng bố. Vương quốc Anh và Pháp đã đưa ra một “tuyên bố chủ tịch” trong khuôn khổ Hội đồng Bảo an nhằm lên án vụ đánh bom tự sát cũng như hoạt động khủng bố của JeM . Bất chấp sự phản đối ban đầu của Trung Cộng , họ đã đưa Azhar vào lại danh sách đen, một quá trình mà các thành viên phải đưa ra lập trường trước ngày 13 tháng 3. Có rất ít nghi ngờ về cách 14 quốc gia sẽ bỏ phiếu. Liệu Trung Cộng có tiếp tục đóng vai trò là kẻ ủng hộ khủng bố lớn nhất thế giới?
--------

Shashi Tharoor, cựu Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc và cựu Quốc vụ khanh về Phát triển Nguồn nhân lực và Quốc vụ khanh về Ngoại vụ của Ấn Độ, hiện là nghị sĩ Đảng Quốc đại Ấn Độ và Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đối ngoại. Ông là tác giả cuốn “Pax Indica: India and the World of the 21st Century”.

899

Thursday, March 21st 2019, 4:14am

Tại sao Kashmir là điểm nóng trong quan hệ Ấn Độ – Pakistan
The ObserverPosted on 21/03/2019
Nguồn: “Why Kashmir is the flashpoint for Indo-Pakistani confrontations”, The Economist, 01/03/2019.
Biên dịch: Phan Nguyên

Những ngày gần đây đã chứng kiến một cuộc đối đầu nguy hiểm nhất giữa Pakistan và Ấn Độ trong hai thập niên qua. Một vụ đánh bom tự sát ở Kashmir (bởi một người Kashmir Ấn Độ), tiếp theo là các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng của các máy bay chiến đấu Ấn Độ và Pakistan, đã khiến hai cường quốc có vũ khí hạt nhân đứng trước bờ vực của một cuộc đối đầu thảm khốc. Tại sao Kashmir là điểm nóng giữa hai nước?

Khi Anh rút khỏi Ấn Độ vào năm 1947, cường quốc thực dân này đã để lại một di sản là những đường biên giới được đặt ra một cách bất cẩn hoặc tùy tiện. Căng thẳng giữa Ấn Độ và Trung Cộng bùng phát dọc theo biên giới phía đông bắc Ấn Độ, thuộc bang Arunachal Pradesh. Pakistan cũng bị bao quanh bởi một đường biên giới bất ổn. Afghanistan về phía bắc từ lâu đã là một nước láng giềng thù địch. Nhưng các đường biên giới ở Kashmir, nơi Pakistan, Ấn Độ và Trung Cộng đều có các yêu sách mâu thuẫn nhau, là vấn đề gây tranh cãi nhất.

Sau khi giành được độc lập, rõ ràng nhiều người Hồi giáo Ấn Độ đã quyết tâm tách ra khỏi quốc gia nơi đa số người dân theo đạo Hindu. Một công chức Anh, người không biết gì về khu vực này, đã vẽ nên một đường ranh giới giữa lãnh thổ sau này sẽ trở thành Pakistan và Ấn Độ. Pakistan đã được trao các khu vực nơi có đa số là người Hồi giáo sống ở phía tây bắc, cộng với một vùng lãnh thổ ở phía đông (vùng đất đã giành được độc lập và đặt tên là Bangladesh vào năm 1971). Lãnh đạo một số khu vực tranh chấp, đặc biệt là Kashmir, được yêu cầu chọn một bên để tham gia.

Trong khi các nhà lãnh đạo Hindu giáo ở Kashmir lảng tránh vấn đề với hy vọng bằng cách nào đó sẽ trở thành một quốc gia độc lập, thì các nhà lãnh đạo Pakistan đã quyết định tự giải quyết vấn đề. Vì Kashmir là một vùng lãnh thổ có đa số dân theo Hồi giáo, Pakistan đã cho phép các lãnh chúa người Pushtun tràn vào từ vùng tây bắc Pakistan vào cuối năm 1947 để giành quyền kiểm soát Kashmir. Nhận được sự kêu gọi của các nhà lãnh đạo Kashmir, Ấn Độ đã đáp trả bằng cách triển khai quân đội quốc gia. Ấn Độ đã ngăn chặn những kẻ xâm lược chiếm Srinagar, thủ phủ Kashmir, nằm trong thung lũng Kashmir, khu vực đông dân nhất của vùng lãnh thổ này.

Đường biên giới kiểm soát được hình thành sau đó đến nay vẫn là đường biên giới quốc tế trên thực tế ở Kashmir và được Pakistan và Ấn Độ chấp nhận trên thực tế, nếu không phải là trên lý thuyết. Tuy nhiên, một số lượng lớn binh sĩ vẫn đồn trú trong khu vực vì cả hai nước đều tuyên bố có thẩm quyền đối với phần còn lại của Kashmir.
Về phía Ấn Độ, người dân ở đây đã sống theo Đạo luật Lực lượng Vũ trang (Quyền lực Đặc biệt) kể từ năm 1990, khi một cuộc nổi dậy vũ trang đã nổ ra với sự hỗ trợ bí mật của Pakistan. Đạo luật hợp pháp hóa các biện pháp hà khắc của lực lượng an ninh. Khoảng 40.000 người đã chết trong những năm qua. Bạo lực đã giảm xuống trong thế kỷ này, nhưng số người chết đã tăng trở lại gần đây.
Theo cách hiểu của Ấn Độ, được truyền tải trên báo chí Ấn Độ và được chấp nhận rộng rãi bởi 1,3 tỷ người Ấn Độ còn lại, thì quân đội Ấn Độ đang dũng cảm tiến hành một nỗ lực nhìn chung thành công để đánh bại một nhóm khủng bố Hồi giáo nhỏ nhưng dẻo dai đang được điều hành từ xa bởi Pakistan.

Tình hình thực tế ở Thung lũng Kashmir, nơi gần như toàn bộ 7 triệu người dân là người Hồi giáo nói tiếng Kashmir, lại khá khác biệt. Nếu không có bất kỳ sáng kiến chính trị nào từ phía Delhi để đáp lại những quan ngại của người dân Kashmir, những nỗ lực mạnh tay của nửa triệu binh sĩ nhằm nghiền nát từ vài chục đến vài trăm chiến binh đang tạo ra cảm giác ngày càng xa lánh với Ấn Độ .
Ví dụ, trong một sự cố hồi tháng Năm vừa qua, lực lượng an ninh đã vây bắt năm phiến quân có vũ trang tại một ngôi nhà trong đêm. Khi vụ đấu súng dừng lại vào buổi trưa, tất cả họ đều đã chết. Như thường thấy trong các chiến dịch tìm diệt của quân đội Ấn Độ tại Thung lũng Kashmir, hàng trăm dân làng đã tập trung tại hiện trường để cố gắng bảo vệ những tay súng đã bị tiêu diệt. Trong sự kiện này cũng như trong các cuộc biểu tình sau đó, cảnh sát đã bắn chết thêm sáu người, tất cả đều là dân thường. Hàng chục người khác phải nhập viện, nhiều người bị đạn cao su bắn vào mắt. Hơn 1.000 người đã được điều trị do các chấn thương mắt tương tự trong những năm gần đây. Tất cả những người “tử vì đạo” đều là người Kashmir bản địa chứ không phải là những kẻ xâm nhập từ Pakistan như trước đây. Hàng vạn người đã đến dự đám tang của họ.

Nền dân chủ Ấn Độ không hoàn toàn chết ở Thung lũng Kashmir, nhưng nó chắc chắn đang trong tình trạng ốm yếu. Từ khi sự phân chia Ấn Độ – Pakistan vào năm 1947 khiến số phận Kashmir trở nên mơ hồ, vùng đất này đã trở thành con tin trong quan hệ giữa hai nước. Vì muốn tập trung vào các vấn đề lớn hơn, Ấn Độ thường làm ngơ các mối quan ngại của người dân Kashmir. Xu hướng này đã phát triển mạnh mẽ hơn kể từ khi Đảng Bharatiya Janata lên nắm quyền ở New Delhi vào năm 2014, thề sẽ chấm dứt chính sách “xoa dịu” người Hồi giáo Ấn Độ và cứng rắn hơn đối với Pakistan.

Như nhà khoa học chính trị người Mỹ gốc Ấn Mohammed Ayoob đã đánh giá trên tờ Hindu, một tờ nhật báo Ấn Độ, thì “nếu giới tinh hoa chính trị có sự khôn ngoan để giải quyết hoặc ít nhất là quản lý vấn đề ‘ở’ Kashmir, thì vấn đề Kashmir sẽ dần dần không còn gai góc theo thời gian. Thật không may, họ đã làm đúng điều ngược lại.”

900

Friday, March 22nd 2019, 2:38am

Venezuela sắp bán hàng chục tấn vàng đổi tiền mặt
VOA Tiếng Việt
01/02/2019

Venezuela sẽ bán 15 tấn vàng từ các ngân hàng trung ương cho Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất trong những ngày tới để đổi lấy tiền mặt euro. Một giới chức cao cấp biết rõ kế hoạch này cho Reuters hay.Thương vụ bán vàng dự trữ trong năm nay bắt đầu với chuyến vận chuyển 3 tấn vào ngày hôm 26/1, tiếp theo sau việc xuất khẩu vàng chưa tinh luyện trị giá 900 triệu đô la hồi năm ngoái sang Thổ Nhĩ Kỳ.Vẫn theo nguồn tin này, cho tới cuối tháng sau theo kế hoạch sẽ có tổngcộng 29 tấn vàng của Caracas được bán ra.

Theo dữ liệu ngân hàng trung ương, tính tới cuối tháng 11 năm ngoái, Venezuela có 132 tấn vàng dự trữ. Chính phủ của Tổng thống theo chủ nghĩa xã hội Nicolas Maduro phải tính tới chuyện bán vàng trước thực trạng sản lượng dầu sụt giảm,
kinh tế suy sụp, Mỹ tăng chế tài làm ảnh hưởng tới thu nhập công và khiến Venezuela khó tiếp cận tín dụng.

Hoa Kỳ, nước ủng hộ nỗ lực của phe đối lập Venezuela áp lực Tổng thống Maduro từ chức và kêu gọi tổ chức bầu cử Tổng thống mới, hôm 30/1 khuyến cáo các ngân hàng thương mại thế giới chớ có làm ăn và giao dịch vàng với Venezuela.
Thượng nghị sĩ Marco Rubio ngày 31/1 cảnh báo bất kỳ ai nhúng tay vào việc vận chuyển vàng của Venezuela sẽ bị Mỹ trừng phạt.

Citigroup sắp bán vàng đặt cọc của Venezuela
VOA Tiếng Việt
21/03/2019

Tập đoàn Citigroup có kế hoạch bán vài tấn vàng đặt cọc của ngân hàng trung ương Venezuela cho khoản vay 1,6 tỷ đôla. Theo Reuters, đây là một bước thụt lùi nữa đối với Tổng thống Nicolas Maduro trong nỗ lực duy trì nguồn dự trữ đang ít đi của nước mình.
Hãng tin Anh dẫn các nguồn tin nói rằng theo điều khoản thỏa thuận năm 2015 với ngân hàng Citibank của Citigroup, Venezuela phải trả khoản nợ 1,1 tỷ đôla vào ngày 11/3. Số còn lại của khoản nợ sẽ tới hạn trả vào năm sau.

Citibank có kế hoạch bán số vàng đặt cọc, vốn có giá thị trường là 1,358 tỷ đôla, để thu hồi khoản vay phải trả đầu tiên của Venezuela và sẽ gửi số tiền còn lại khoảng 258 tỷ đôla vào một tài khoản ngân hàng ở New York.
Theo Reuters, khả năng trả các khoản nợ của chính quyền của ông Maduro trở nên phức tạp vì tình hình kinh tế yếu kém của quốc gia Nam Mỹ cũng như do các biện pháp trừng phạt của Mỹ cũng như một số nước châu Âu.

Mỹ dọa không họp nếu Trung Cộng cấm phe đối lập Venezuela
VOA Tiếng Việt
22/03/2019


Hoa Kỳ hôm 21/3 dọa sẽ rút khỏi cuộc họp thường niên của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IADB) ở Trung Cộng vào tuần tới nếu Bắc Kinh từ chối cho phép một đại diện của thủ lĩnh đối lập Venezuela Juan Guaido tham dự.

IADB có trụ sở ở Washington, ngân hàng cho vay lớn nhất cho khu vực Mỹ Latin, tuần trước đã bỏ phiếu thay thế đại diện của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bằng kinh tế gia của Đại học Harvard, ông Ricardo Hausmann, người được ông Guaido hậu thuẫn.

Một số nguồn tin nói với Reuters rằng Trung Cộng , một trong số các đồng minh ít ỏi còn lại của Venezuela, đã đề xuất không mời các đại diện thuộc cả phe của ông Maduro lẫn ông Guaido để “phi chính trị hóa” cuộc họp.
Tin cho hay, các cuộc thảo luận nhằm giải quyết vấn đề này vẫn tiếp tục giữa các nước thành viên IADB, và chưa đi tới quyết định cuối cùng.

Theo Reuters, một quan chức cấp cao trong chính quyền của ông Trump, vốn hậu thuẫn ông Guaido là nhà lãnh đạo hợp pháp của Venezuela, nói rằng Hoa Kỳ và các nước đồng minh trong khu vực sẽ “rút” khỏi cuộc họp ở Chengdu nếu ông Hausmann bị loại bỏ.
Động thái này nhiều khả năng sẽ làm thất bại cuộc họp vốn tập hợp các bộ trưởng phát triển và tài chính từ 48 quốc gia thành viên của ngân hàng.

1 user apart from you is browsing this thread:

1 guests

Similar threads